میثم رضایی

هدف: اطلاعات کمی در مورد تأثیر مداخلات مبتنی بر خودمختاری بر روی انگیزش و فعالیت بدنی عینی (اندازه گیری شده با شتاب سنج) در دانشجویان وجود دارد. بنابراین، هدف از تحقیق حاضر بررسی تاثیر یک دوره مداخله مبتنی بر نیاز خودمختاری بر روی انگیزش و مشارکت دانشجویان دانشگاه فرهنگیان سیستان و بلوچستان بود. مواد و روش ها: روش تحقیق از نوع نیمه تجربی بود. شرکت کنندگان شامل 60 دانشجو دختر دانشگاه فرهنگیان سیستان و بلوچستان با دامنه سنی 19 تا 21 سال (میانگین سنی 84/19 سال) بودند که به طور تصادفی در دو گروه با انتخاب (30 نفر) و بدون انتخاب (30 نفر) قرار گرفتند. پروتکل تحقیق شامل مراحل پیش آزمون و پس آزمون بود. فعالیت بدنی به طور عینی با استفاده از شتاب سنج (ActiGraph GT3X-BT) اندازه گیری شد و از مقیاس انگیزش ورزشی-2  برای سنجش انگیزش استفاده گردید. برنامه مداخله به مدت 12 هفته به طول انجامید. برای تحلیل داده ها از آزمون های تی مستقل و تحلیل واریانس استفاده شد.  یافته ها: نتایج نشان داد که مداخله مبتنی بر خودمختاری باعث افزایش انگیزش خودمختار و فعالیت بدنی و کاهش انگیزش کنترل شده در دانشجویان شد. علاوه بر این، دانشجویان از دستورالعمل های سازمان جهانی بهداشت مبنی بر شرکت در 60 دقیقه MVPA در روز پیروی نکردند. نتیجه گیری: این نتایج نشان دهنده اثربخشی مثبت سبک های تدریس مبتنی بر نظریه خودتعیین گری است. بنابراین، اساتید تربیت بدنی در دانشگاه ها می توانند با استفاده از سبک های تدریس مبتنی بر نظریه خودتعیین گری باعث ارتقاء سطح فعالیت بدنی سلامت-محور دانشجویان شوند که در واقع یکی از اهداف اصلی درس تربیت بدنی عمومی نیز می باشد.

هدف پژوهش حاضر، تدوین مدل کمی عوامل موثر بر مدیریت شکاف بین نسلی در ورزش همگانی ایران بود. برای دستیابی به مدل مفهومی و تایید آن ابتدا با استفاده از رویکرد کیفی (تحلیل مضمون) و مصاحبه با 14 نفر از خبرگان به شیوه نمونه گیری هدفمند شامل اساتید علوم ورزشی و مدیریت ورزشی، متخصصان حوزه ورزش همگانی، خبرگان حوزه جامعه شناسی و جامعه شناسی ورزش و مدیران ورزشی سازمان های متولی امر ورزش مانند شهرداری ها، فدراسیون ورزش های همگانی و تفریحی و فدراسیون ورزش دانشجویی به شناسایی عوامل پرداخته شد. در ادامه برای تایید مدل مفهومی برخاسته از تحقیق، از روش مدل سازی معادلات ساختاری استفاده شد. به منظور امکان پذیری انجام مطالعه، با استفاده از روش نمونه گیری تصادفی ساده اقدام به نمونه گیری از این جامعه شد. با توجه به نامشخص بودن تعداد حجم جامعه، تعداد 384 نفر به عنوان نمونه تحقیق مشخص شدند. یافته های تحلیل مضمون نشان داد که در مجموع 51 کد باز به عنوان عوامل موثر بر مدیریت شکاف بین نسلی در ورزش همگانی کشور وجود دارد که در 9 مضمون فرعی و 4 مضمون اصلی جای می گیرد. همچنین با توجه به نتایج مدل سازی معادلات ساختاری، مدل کیفی تحقیق تایید شد و تمامی مسیرها مثبت و معنادار بودند و از برازش مطلوبی برخوردار بود. در یک نتیجه گیری کلی باید گفت وجود شکاف بین نسلی سبب گردیده است تا علائق ورزشی افراد به صورت جدی متفاوت گردد؛ به صورتی که شکاف بین نسلی می تواند عاملی مهم در ایجاد اجتماع مطلوب و یا خود علتی در جهت ایجاد تضاد اجتماعی گردد.

ایجاد تغییرات در دستگاه های درگیر در تعادل و جابه جایی، از تبعات گریزناپذیر افزایش سن است. کاهش توانایی حفظ تعادل و تغییر در الگوی راه رفتن از پیامدهای سالمندی است که افزایش ترس از افتادن در این قشر از جامعه، افزایش هزینه نگهداری و درمان آن ها را به همراه دارد؛ بنابراین هدف اصلی مطالعه حاضر، بررسی اثر تحریک الکتریکی عضلات بر بهبود تعادل، ایستا، تعادل پویا، خودکارآمدی تکلیف و ترس از افتادن در سالمندان بود. مطالعه حاضر از نوع نیمه تجربی و طرح پژوهش شامل پیش آزمون و پس آزمون با دو گروه تمرین و کنترل بود. جامعه آماری این تحقیق، زنان سالمند در دامنه سنی 65 تا 70 سال شهرستان مشهد بودند. از این جامعه، 20 نفر از سالمندان زن به صورت داوطلبانه و دردسترس انتخاب شدند. افراد پس از انتخاب به طور تصادفی به دو گروه تمرینات تحریک الکتریکی عضلانی و گروه کنترل تقسیم شدند. از پرسشنامه بین المللی کارآمدی افتادن برای اندازه گیری ترس از افتادن، از آزمون بلندشدن و رفتن زمان دار و فولرتون برای اندازه گیری تعادل پویا، از پرسشنامه خودکارآمدی برای اندازه گیری خود کارآمدی تکلیف و از دستگاه بایودکس و شارپند رومبرگ برای اندازه گیری تعادل ایستا در دو مرحله پیش آزمون و پس آزمون استفاده شد. تمرینات تحریک الکتریکی به مدت هشت هفته و هر هفته دو جلسه 20 دقیقه ای انجام شد. این دوره تمرینی در سه فاز تمرینی شامل مراحل سازگاری (دو هفته)، تمرینات اولیه (دو هفته) و تمرینات اصلی (چهار هفته) انجام شد. گروه کنترل در این مدت مداخله ای دریافت نکرد. پس از اتمام دوره تمرینی هر دو گروه در پس آزمون همانند پیش آزمون شرکت کردند. برای بررسی تغییرات درون گروهی و بین گروهی از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیری (مانکوا) در سطح معنا داری کمتر از 05/0 با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 24 استفاده شد. یافته ها نشان داد، تمرینات تحریک الکتریکی عضلات بر بهبود تعادل ایستا و پویای سالمندان تأثیر معنا دار داشت (05/0≥P). همچنین تأثیر تمرینات تحریک الکتریکی عضلات بر خودکارآمدی تکلیف و ترس از افتادن سالمندان معنا دار نبود (05/0≤P). با توجه به یافته های حاضر، مربیان و مراقبان می توانند به منظور ارتقای تعادل و استقلال حرکتی بانوان سالمند از روش تحریک الکتریکی عضلانی به عنوان روشی سالم و ایمن استفاده کنند.