اقتصاد آبی، الزامات، ضرورت ها و چالش ها (با تأکید بر سیاست های توسعه دریامحور)(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
راهبرد اقتصادی سال ۱۴ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۵۵
773 - 804
حوزههای تخصصی:
تعریف اقتصاد دریامحور که در ادبیات جهانی عموماً با عنوان اقتصاد آبی [1] از آن یاد می شود، استفاده پایدار از ظرفیت منابع و گستره های آبی اعم از اقیانوس ها، دریاها، دریاچه ها و جزایر به منظور توسعه، رشد اقتصادی، بهبود وضعیت معیشت، ایجاد اشتغال و نهایتاً افزایش تولید ناخالص داخلی است؛ بنابراین اقتصاد آبی به عنوان یک چهارچوب و سیاست برای فعالیت های اقتصادی پایدار دریایی و همچنین فناوری های جدید مبتنی بر دریا عمل می کند. کشور ایران با قرارگرفتن در کنار خلیج فارس، دریای عمان و دریای خزر یک کشور دریایی محسوب شده و دارای مزیت هایی همچون موقعیت ژئوپلیتیک، منابع غنی انرژی، نقش آفرینی به عنوان کریدور شمال جنوب در منطقه جنوب غرب آسیا، دسترسی به آب های آزاد و اشتغال زایی بالا است. در این نوشتار با روش کیفی تفسیری تلاش خواهد شد به این سؤال مهم پاسخ داده شود که مهم ترین الزامات و ضرورت ها و چالش های اقتصاد آبی کدامند و چه راهکارهایی برای حل و رفع چالش ها می توان مطرح نمود. فرضیه ای که در این راستا مطرح می شود به این شکل می توان بیان کرد که اقتصاد دریا با رفع چالش های موجود در آن یکی از مهم ترین ارکان قدرت و ضرورت های قدرت هر کشوری محسوب می شود. بدین ترتیب در یک چهارچوب منطقی ابتدائاً ضمن ارائه تعریف مفهوم اقتصاد آبی و بررسی الزامات و ضرورت توسعه اقتصاد دریا، به بررسی چالش های اقتصاد آبی پرداخته و در پایان، پیشنهاداتی در خصوص استفاده بهینه از این موقعیت راهبردی در عرصه اقتصاد دریامحور کشور ارائه گردد.