امین ایزدپناه

یکی از جدی ترین فعالیت هایی که در زمینه آموزش مهارت های فکری انجام شده است، برنامه فلسفه برای کودکان (فبک) است. صاحب نظران تعلیم و تربیت داستان را بهترین نثر برای برقراری ارتباط و ابزار مناسبی برای پرسش و پاسخ با کودکان می دانند و معتقدند، ذهنیت فلسفی در کودکان از طریق داستان شکل می گیرد. از این رو هدف از پژوهش پیش رو شناسایی مؤلفه های تفکر فلسفی در کتاب داستان پینوکیو است. به منظور دست یابی به این هدف، داستان پینوکیو نوشته کارلوکلودی گزینش و مورد تحلیل قرارگرفته است. ملاک مقایسه در این پژوهش، استناد به مؤلفه های تفکر فلسفی از دیدگاه لیپمن بوده، که به سه بعد مؤلفه های تفکر انتقادی، خلاق و مراقبتی تقسیم بندی شده است. سپس باتوجه به چهارچوب نظری فراهم شده و با استفاده از روش تحلیل محتوای قیاسی، مؤلفه-های تفکر فلسفی در داستان یادشده شناسایی و مورد تحلیل و بررسی قرار گرفته است. یافته های پژوهش نشان می دهد که این داستان از منظر مؤلفه های تفکر فلسفی از ظرفیت مناسبی برخوردار هستند و حضور این مؤلفه ها در آن مشهود است. به این صورت که، این داستان در بعد تفکر خلاق نسبت به دو بعد دیگر یعنی تفکر انتقادی و مراقبتی غنای بیشتری داشته اند.