رضا قاسم زاده

گاثاها (گات ها) را که مشتمل بر هفده سروده است، بسیاری از موبدان زرتشتی آن را متعلق به زرتشت دانسته اند. اکثر زرتشتیان امروزی گات ها را جزء سروده های مقدس می پندارند و در برخی آیین های مذهبی خود، آن را نجوا می کنند. واژه های به کاررفته در این سروده ها، تشابه زبانی با قدیمی ترین کتب دینی برهمنان (هندی) داشته است و منشأ یکسانی را با متون مذهبی هند باستان نشان می دهد. امروزه ازطرف برخی موبدان تلاش هایی صورت داده تا ترجمه متن گاتاها را دست مایه گسترده ترین تغییر در مفاهیم قرار داده تا بتوانند شکل و شمایلی اخلاقی بدان بدهند. اما با مطالعه دقیق علمی و پژوهشی می توان دریافت که سروده های منسوب به زرتشت (گات ها) مبتنی بر خطاب به خدایان متعدد بوده و با ستایش، نیایش و پرستش و فدیه دادن به خدایان همراه است. نوع جهان بینی حاکم بر گات ها، منبعث از چندگانه پرستی و ستاره پرستی باستانی بوده که اوج آن در پرستش خدایان بلندپایه باستانی آریایی- هندو متبلور است. تأثیرات تمدن بین النهرین را نمی توان نادیده گرفت که کانون اصلی ستاره پرستی در هزاره های تاریخی کهن بوده و در فرهنگ چندگانه پرستی و به ویژه ستاره پرستی به دیگر تمدن های هم جوار همچون تمدن های مصر باستان، تمدن یونانی و به ویژه تمدن هندو- آریایی، تسری داده است. این مقاله به صورت توصیفی و تحلیلی نوشته شده است و در این مقاله ظهور چندگانه پرستی در سروده های زرتشت بررسی و نقد شده و در پایان دلایلی نیز بر ناپیامبری زرتشت ارائه شده است.

چالش میان سنّت و مدرنیته به عنوان یک مسأله اجتماعی در آثار ادبی معاصر بازتاب یافته است. یکی از این آثار ادبی، که بازگو کننده روایت تقابل این دو پدیده اجتماعی است، رمان «اهل غرق» منیرو روانی پوراست که به شیوه رئالیسم جادویی به نگارش در آمده است. تبیین روابط و عناصر سنت و مدرنیته، انعکاس دیدگاه نویسنده و نقد آن هدف اصلی این پژوهش را تشکیل می دهد. نتایج این پژوهش نشان می دهد که نویسنده این رمان برخلاف نظر گیدنز، جامعه ای را به تصویر کشیده است که مدرنیته در آن موجب زوال سنّت می شود. وی علیرغم خشنودی از ظهور برخی پدیده های مدرن، در هیبت یک مدرنیته ستیز کامل ظاهر شده است. او اعتقاد دارد که با گسترش روز افزون مدرنیته، دنیای سنّت روبه زوال مینهد. با بررسی این رمان می توان دریافت که فرایند نفوذ و انتقال از جهان سنّتی به دنیای مدرن، بیشتر در حوزه اقتصاد و از طریق ابزار آلات جدید و محصولات صنعتی صورت پذیرفته است. پدیده نوین مدرنیته در «اهل غرق» بیشتر از طریق  تکنولوژی های صنعتی و با طرح برخی دستاوردهای علمی و جنبش های سیاسی، همراه با آثار سوء آن تعریف شده است که حضور تدریجی و گاه سریع این پدیده، در نهایت منجر به برچیده شدن دامن سنّت و زوال آن می گردد.