گفتمان فقر شهری در ایران: تحلیل گفتمان تحولات سیاست های دولتی و بازنمایی های ایدئولوژیک بین دولت های سوم تا سیزدهم(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
فقرشهری در ایران همواره پدیده ای چندوجهی و متأثر از بافت های سیاسی، ایدئولوژیک و اقتصادی بوده است. این پژوهش با تکیه بر نظریه های تحلیل گفتمان انتقادی با الهام از نظریات لاکلاو و موفه ، به مطالعه گفتمان های دولتی پیرامون فقرشهری در جمهوری اسلامی از دولت سوم تا سیزدهم می-پردازد. این مطالعه همچنین به بررسی عوامل درونی و بیرونی تأثیرگذار بر موفقیت یا ناکامی گفتمان های فقرزدایی می پردازد و نشان می دهد چگونه تکنیک های گفتمانی و چارچوب های نظری خاص هر دوره، در تصمیم گیری ها و توزیع منابع اقتصادی تأثیرگذار بوده است. به منظور گردآوری داده ها، اسناد رسمی دولتی، بیانات سیاست گذاران مورد بررسی قرار گرفت. یافته ها حاکی از آن است که در دوره های مختلف، تفسیرها و پیامدهای سیاسی-اجتماعی متفاوتی از مفهوم فقر شکل گرفته است؛ چنان که در برخی دوره ها، تأکید بر دفاع و فشارهای اقتصادی ناشی از جنگ، امکان اجرای گسترده سیاست های رفاهی را محدود ساخت و در دوره های دیگر، رویکردهای عدالت توزیعی و حمایت های اجتماعی برجسته شدند. در مجموع، نتایج نشان می دهد گفتمان فقر نقشی کلیدی در ساختاردهی به سیاست های عمومی داشته، و طرز تلقی دولت از ریشه ها و راهکارهای فقر را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار داده است.