مهدی مقیمی

زمینه و هدف: در مسئله جرم یابی زمین خواری، نیاز به طراحیِ یک الگوی مدیریتی جهت یکپارچه نمودن اجرای دستورالعمل های مصوب و البته متفرقه سازمان های ذی ربط می باشد. تحقیق حاضر با هدف ارائه الگوی مدیریت جرم یابی زمین خواری نگارش شده است.روش: این پژوهش از نظر هدف کاربردی، ازحیث ماهیت توصیفی-تحلیلی و از نظر روش آمیخته می باشد. جامعه موردمطالعه در مرحله کیفی تحلیل مضمونی، خبرگان مطلع از موضوع و حجم نمونه در حد اشباع نظری به تعداد 11 نفر از سازمان امور اراضی، حفاظت محیط زیست، وزارت راه و شهرسازی، فرماندهی انتظامی و دادستانی عمومی و انقلاب و در بخش کمی از کارشناسانِ جرم یابِ زمین خواریِ پلیس امنیت اقتصادی هر استان جمعاً به تعداد 32 نفر درنظرگرفته شده که باتوجه به کل شمار بودن، حجم نمونه معنا نداشت. در بخش کیفی، ابزار تحقیق مصاحبه نیمه ساختاریافته بوده که به منظور تجزیه و تحلیل داده ها، از تحلیل مضمونی و کدگذاری باز و انتخابی استفاده گردید. در بخش کمی پیمایشی ضمن استفاده از آمارهای توصیفی و استنباطی، برای اولویت بندی از آزمون فریدمن و برای تجزیه و تحلیل داده ها، از نرم افزار SPSS بهره گیری شد.یافته ها: در این پژوهش، 4 بعد شامل: 1- بعد مدیریت با 3 مؤلفه مدیریت و فرماندهی، آموزش و انتصاب، 2-بعد عوامل ساختاری با 2 مؤلفه ساختار سازمانی و مقررات سازمانی، 3- بعد طرح ریزی و برنامه ریزی با 3 مؤلفه هدف گذاری، سیاست گذاری و آمار جرایم و 4- بعد توسعه و اصلاح با 2 مؤلفه ادامه فرآیند و تبدیل و اصلاح با مجموعاً 22 شاخص برای مؤلفه های ده گانه مذکور به دست آمد.نتیجه گیری: در اولویت بندی صورت گرفته، به ترتیب بعد عوامل ساختاری، طرح ریزی و برنامه ریزی، توسعه و اصلاح و مدیریت، دارای اولویت در طراحی الگوی مدیریت جرم یابی زمین خواری می باشند.

زمینه و هدف: مطابق دیدگاه بسیاری از متخصصان و مدیران، دیگر نمی توان تنها بر پایه یک سازمان رسمی همانند پلیس، در جهت پیشگیری از تخلفات رانندگی اقدام کرد. در همین راستا پ ژوهش حاضر باهدف دستیابی به الگوی سیاست جنایی مشارکتی در پیشگیری از تخلفات رانندگی انجام شده است.روش: این پژوهش ازنظر هدف کاربردی است و با رویکرد کیفی انجام شده است. جامع ه آم اری پژوهش خبرگان حوزه های پلیس راهنمایی و رانندگی، اساتید دانشگاهی گروه های آموزشی عملیات ترافیک، حقوق و پیشگیری انتظامی هستند که از طریق نمونه گیری هدفمن د انتخاب شدند. شیوه گردآوری داده ها با مصاحبه های نیمه ساختاریافته و مطالعه اسنادی و کتابخانه ای هست. پس از مصاحبه با 15 نفر، اشباع نظری حاصل شد، به منظور کدگذاری مصاحبه های انجام شده از روش تحلیل مضمون و از نرم افزار مکس کیودا استفاده شد.یافته ها: مطابق یافته های پژوهش، 5 بعد (تم فراگیر)،17 مؤلفه (تم سازنده) و 157 شاخص (تم پایه) به دست آمد. بعد تصمیم گیری شامل مؤلفه های سازنده مشاوره، اطلاع رسانی، تعامل و اعتمادسازی، توانمندسازی؛ بعد نظارت و ارزیابی شامل مؤلفه های، نظارت همگانی، ارزیابی و اثربخشی، مطالبه گری؛ بعد حمایت و پشتیبانی شامل مؤلفه های تأمین منابع، اجرایی، قانونی، فناوری و هوشمندسازی؛ بعد آموزش شامل مؤلفه های تولید محتوا، آموزش همگانی، آموزش خاص؛ بعد فرهنگ سازی شامل مؤلفه های آگاهی بخشی، تبلیغات، الگوپذیری هست.نتیجه گیری: نتایج این تحقیق نشان می دهد استفاده از ابعاد، مؤلفه های و شاخص های این سیاست جنایی مشارکتی (ظرفیت نهادهای رسمی و غیررسمی، اجتماعی و مردمی) می تواند به عنوان یکی از بهترین و سودمندترین راهکارها و ابزارهای ارزشمند ب رای کنت رل و پیشگیری از تخلفات رانندگی مورد توجه مسئولان، برنامه ریزان و مجریان مربوط قرار گیرد.

پیمایش جرم، یکی از روش های نوین در جرم شناسی است که به ویژه در دهه های اخیر، یکی از ابزارهای مهم پیشگیری و شناسایی جرایم در سیاست های جنایی است که مورد توجه قرار گرفته است. سازه های مختلف پیمایش جرم و کاربرد آن در سیاست جنایی نشان می دهد: چگونه این رویکرد می تواند در تحلیل، شناسایی و پیشگیری از جرایم به ویژه در زمینه های اجتماعی و فرهنگی مؤثر واقع شود. در این نوشتار، به مفاهیم، روش ها و نتایج پیمایش جرم پرداخته می شود و کاربرد آن در سیاست جنایی مدرن بررسی می شود. ضرورت نگاه دانش بنیان به جرم، به منظور یافتن راه حلی منطقی و اجرایی برای رویارویی تمام عیار با آن و همچنین رسیدن به نرخ واقعی جرایم، به تازگی، جایگاه خود را در چهارچوب مباحث نظری و کاربردی نظام های سیاست جنایی نوین، یافته است و اتخاذ تدابیر دانش محور، برابر جرایم، نیازمند تشکیلات، ساز و کار و امکانات مختص به خود است که بی توجهی یا تأمین ناقص آن ها نمی تواند اهداف ترسیم شده را تحقق بخشد. جلوه بارز این نگاهِ محدود، اکتفا به آمار جنایی رسمی است؛ حال اینکه آمار جنایی، در مفهوم جامع و کلان، خود، برونداد مجموعه رویدادهای جنایی است. پیمایش جرایم که یک روش مکمل آمار جنایی است، اجازه ی شناسایی پدیده ی مجرمانه و پی بردن قربانیان جرم را به ما می دهد. استفاده از روش های پیمایشی (پیمایش بزه دیده محور و پیمایش بزهکارمحور) در سطح ملی و بین الملل، یکی از الگوهای مشخص است و نقش مهمی در سیاست جنایی کشورها ایفا می کند. نتایج پژوهش حاضر، انجام یافته به روش توصیفی تحلیلی، نشان می دهد: پیمایش جرم، یکی از ابزارهای مهم و نوین در سیاست جنایی است که قادر به شناسایی و پیشگیری از جرایم با استفاده از روش های پیمایشی است و می تواند به طور مؤثری، الگوهای جرم را شناسایی و سیاست های پیشگیرانه مناسبی طراحی کند.

زمینه و هدف: قداست و ارزشمندی اهداف، مدل ها و الگو ها به ویژه در حوزه جرم یابی، نمی تواند روش و ابزار دستیابی به آنها را توجیه کند. ابزار و شیوه های نیل به کشف جرائم از جمله موضوعاتی است که باید مشروعیت داشته باشند و در بستر شرع مقدس اسلام مورد مطالعه و شناسایی قرار گیرند. لذا هدف از این تحقیق، شناخت الگوی جرم یابی با رویکرد اسلامی با تأکید بر سیره امام علی (ع) برای فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی ایران است.روش: این تحقیق از نوع کاربردی با رویکرد کیفی و با استفاده از روش تحلیل مضمون انجام شده است. جامعه آماری این تحقیق، سیره نظری و عملی حضرت علی (ع) بوده و متن نهج البلاغه شامل خطبه ها، نامه ها و حکمت های کتاب شریف و همچنین قضاوت های حضرت علی (ع) و روایت های مرتبط با شیوه قضاوت آن حضرت به عنوان منبع اصلی برای گرد آوری داده ها بوده که به روش تمام شماری مورد ارزیابی قرار گرفت. روش گردآوری دادها از نوع روش اسنادی و ابزار آن فیش برداری بود و به منظور تحلیل داده های گردآوری شده، از روش کدگذاری و تحلیل مضمون بهره گرفته شد. یافته ها: در مرحله کدگذاری پایه، 458 کد باز یا پایه ای به دست آمد که در قالب 13 مضمون سازمان دهنده جای گرفتند. الگوی جرم یابی با رویکرد اسلامی در سیره امام علی (ع) برای فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی متشکل از چهار بعد رفتاری- عملکردی (عقلانیت، تدبیر و تناسب، مهارت های حرفه ای، اشراف اطلاعاتی، جامعیت و استحکام و به هنگام بودن)، رویکرد (بایسته های اعتقادی و بایسته های اخلاقی)، فناوری (روزآمدی و دانش محوری) و ساختار (فرماندهی و مدیریت، ممنوعیت ها، بایسته های سازمانی و بایسته های حقوقی) است.نتیجه گیری: اجرایی ساختن الگوی چهار بعدی شناسایی شده در حوزه جرم یابی اسلامی مبتنی بر سیره حضرت علی (ع)، نقش مؤثری در ارتقاء مشروعیت و موفقیت در فرایند جرم یابی رده های مرتبط با حوزه کشف جرائم در فراجا خواهد داشت.

این مقاله به نقش شهرنشینان در شکل گیری فرم شهرهای معاصر ایران میپردازد، جایی که مفهوم شهروندی هنوز نه در ذهن حاکمان و نه در بافت عموی اجتماعی به باور عملی تبدیل نشده است. قوانین و برنامه های شهری کلان و خرد، به وضوح در حل مشکلاتی مانند عدالت اجتماعی، رفع فقر شهری و کاهش درگیری ها ناکافی بوده اند. در غیاب حکمروایی مشارکتی و مدیریت شهری شهروندمدارانه، جنگ های محلی بر سر تملک زمین در شهرهای کشورهای در حال توسعه مانند ایران ادامه دارند و موجب تخریب بافت اجتماعی-اقتصادی و کالبدی میشوند. مقاله به نقش شهرنشینان سودجو و گروه های ذینفع در عبور از قوانین و تشدید تنش و بی ثباتی درون شهری در شرایط بحرانی مانند جنگ، تحریم اقتصادی و سوانح طبیعی اشاره نموده و توضیح می دهد که در جوامع مردم سالار و شهروندمحور به صورت مستمر تلاش می شود تا این رفتارها با جلب مشارکت همراه با اعمال مدیریت شهری محدود شوند. در این پژوهش به روش تحلیل بازتابی مضامین مرکب از نظرات متخصصان، آمار و اطلاعات مستخرج از منابع آکادمیک و تجارب مستند نگارنده نشان داده میشود که در جوامع بحران زده با ساختارهای مدیریت شهری ناپایدار و نهادهای ذینفع و ذینفوذ قوی، نهادها و شهرنشینان در تلاش مستمر برای تقسیم نابرابر منابع و از همه مهمتر توزیع نامتناسب مالکیت زمین در چرخه اقتصاد غیررسمی موجب تشدید فقر شهری میگردند. این تنشها باعث ناکارآمدی عملکردی، نازیبایی منظر، ناپایداری زیست محیطی و ناامنی مالکیت فقرا شده و عملا فرسودگی بافت موجود، تکثیر بافتهای ناکارآمد و کژساختی اندامهای نوین شهری را در بدو تولد موجب میگردند.