قنبر احمدی

در عصر دیجیتال، حضور فعال دانشجویان در کتابخانه های دانشگاهی ایران، کمرنگ شده است. این پژوهش با هدف یافتن معیارهایی برای ارتقای کیفیت فضای کالبدی کتابخانه های دانشگاهی صورت گرفت. روش پژوهش توصیفی از نوع همبستگی و جامعه آماری شامل مراجعه کنندگان به کتابخانه های مرکزی هفت دانشگاه و مؤسسه آموزش عالی سطح یک کشور واقع در شهر تهران بود. با روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای تعداد 246 استفاده کننده انتخاب شدند و به پرسشنامه محقق ساخته رضایتمندی پژوهشگران از کتابخانه پاسخ دادند. پس از حذف 36 پرسشنامه مخدوش، تحلیل اطلاعات 210 آزمودنی با استفاده از روش تحلیل عاملی صورت گرفت. یافته ها نشان داد بین رضایتمندی کتابخانه با عوامل حس تعلق و عملکرد فضاهای داخلی و زیرساخت نرم افزاری رابطه مستقیم وجود دارد که از لحاظ آماری معنی دار می باشد (0/01>P). همچنین نتایج نشان داد که بین رضایتمندی با آسایش محیطی و زیبایی شناسی (0/193=r) رابطه مستقیم و معنی داری وجود دارد (0/05>P). بر اساس یافته ها می توان نتیجه گرفت که ارزیابی معیارهای طراحی کتابخانه های دیجیتال در ایران و اعتبارسنجی آنها به عنوان نهادهای مهم آموزشی و پژوهشی کشور می تواند براساس استانداردهای بین المللی انجام گیرد. با تبدیل این معیارهای کیفی به پیشنهادات طراحی توسط معماران می توان تا حد زیادی معضلات موجود در کتابخانه ها را کاهش داد.

هدف : تعیین مؤلفه های مؤثر بر انتخاب و بازیابی تصاویر در شبکه های خبری به منظور بازیابی سریع تر و دقیق تر تصاویر در آرشیوهای تصویری خبر در سازمان صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران. روش / رویکرد پژوهش : روش پژوهش اسنادی و کتاب خانه ای است و داده ها از منابع آرشیوی و کتاب خانه ای گردآوری و تحلیل شده اند. یافته ها و نتیجه گیری : برای پیشگیری از آلودگی و از دست رفتن تصویرهای خبری، آرشیو تصویری حتما باید خط مشی مدون داشته باشد وکارگروه گزینش تصاویر بر اساس همین خط مشی تشکیل شود و بر اساس معیارهای آن عمل کند. معیارهای مهم عبارتند از نیاز کاربران، ارزش محتوا، ارزش برنامه سازی بنیادی، ارزش برنامه سازی مجدد، و ارزش تاریخی. چون موضوع روزآمدی و پاسخگویی سریع آرشیوهای خبری بسیار اهمیت دارد، لازم است حداقل هر دو سال یکبار تصاویر گردآمده ارزیابی و در صورت نیاز وجین، جایگزین و روزآمد شود. نیاز سنجی و نظرسنجی مستمر ازکاربران سامانه نیز بسیار اهمیت دارد.

هدف : هدف اصلی این پژوهش شناخت رفتار اطلاعاتی خبرنگاران شبکه خبر در سوژه یابی گزارش ها و استفاده از منابع اطلاعاتی است. روش پژوهش :  پژوهش حاضر از نوع پیمایشی تحلیلی با استفاده از پرسشنامه بر روی جامعه آماری 60 نفر از خبرنگاران فعال در شبکه خبر در تابستان 98 انجام شده است.  روایی و اعتبار ابزارهای اندازه گیری اطلاعات با نظر استادان علم اطلاعات و دانش شناسی تایید شد و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ معادل 89/ 0 محاسبه گردید. داده ها در دو بخش آمار توصیفی و آمار استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها : نتایج پژوهش نشان داد مولفه های "سرعت کم اینترنت (میانگین 4.47)"، "درک درست و دیدگاه روشن درباره موضوع برای افزایش میزان اعتماد به نفس" و "جستجوی اطلاعات برای تهیه گزارش "  مهمترین موانع دسترسی به اطلاعات هستند.  مولفه "نقش خانواده، اقوام، دوستان، همسایگان در تعیین سوژه های خبری خبرنگاران "با میانگین 04/3 کمترین میزان را به خود اختصاص داده است. نتیجه گیری : نتایج به دست آمده از پژوهش نشان می دهد که عواملی چون: اطلاعات ناکافی از منابع موجود، ناآگاهی از روش های جستجو، حرف ه ای نبودن خبرنگاران، محدودیت های ارائه اخبار جذاب، مردمی نبودن سوژه ها، گرایش به تامین خواسته مدیران رسانه،  فقدان بهره گیری از منابع کتابخان ه ای و آرشیوی، نبود پژوهش های میدانی خبری، مشکلات آموزش رسمی و ضمن خدمت، تنوع نداشتن  و بی توجهی به پژوهش از مهمترین مولفه های موثر بر رفتار اطلاعاتی صحیح خبرنگاران است.

هدف: هدف اصلی این پژوهش ارزیابی فناوری های نوین در ذخیره و بازیابی اطلاعات در آرشیوهای سازمان صدا و سیما با بررسی وضعیت موجود است. روش پژوهش : پژوهش حاضر از نوع توصیفی- تحلیلی با استفاده از روش پیمایشی در زمستان 1399 انجام شد. جامعه آماری این پژوهش 120 نفر از کارکنان و متخصصان علوم کتابداری و اطلاع رسانی شاغل در 20 مرکز آرشیوهای سازمان صدا و سیما بوده اند. در این پژوهش چون کل جامعه مورد نظر بوده است از روش سرشماری استفاده شد. ابزار جمع آوری اطلاعات این پژوهش پرسشنامه بود. روایی و اعتبار ابزارهای اندازه گیری اطلاعات با نظر 10 نفر از استادان و متخصصان و تحلیل های آماری تأیید شد و ضریب آلفای کرونباخ با استفاده از نرم افزار (اس. پی. اس. اس) نسخه 21، معادل 92/ 0 محاسبه گردید. داده ها در دو بخش آمار توصیفی و استنباطی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل از پژوهش نشان داد که مؤلفه های ذخیره اطلاعات، بازیابی اطلاعات، انتقال و به کارگیری فناوری در این آرشیوها به ترتیب با امتیاز 61/3، 81/3، 70/3، 64/3 در سطح مناسبی است. از این رو نقش فناوری های نوین در ذخیره و بازیابی اطلاعات در آرشیوهای سازمان صدا و سیما مشهود است. نتیجه گیری: با توجه به نتایج مطالعه، بکارگیری فناوری های نوین اطلاعات در آرشیوها می تواند ابزاری برای بهبود سرعت، حافظه و دقت بسیار زیاد در فراهم آوری، امکان استفاده ارزان از اطلاعات سایر آرشیوها و پایگاه های اطلاعاتی شود. با بکارگیری فناوری در آرشیوها می توان با اشتراک منابع علاوه بر حذف موازی کاری و فعالیت های پراکنده، کاهش هزینه ها و سهولت دسترسی به منابع کارایی آرشیوها را افزایش داده و رضایتمندی کاربران را فراهم کرد.