طراحی الگوی برنامه درسی تربیت عقلانی مبتنی بر شاهنامه فردوسی: تلفیق خرد ایرانی اسلامی و نظریه های خرد معاصر(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
نظریه و عمل در برنامه درسی سال ۱۳ پاییز و زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲۶
197 - 226
حوزههای تخصصی:
پژوهش حاضر باهدف طراحی الگوی برنامه درسی تربیت عقلانی مبتنی بر شاهنامه فردوسی و در چارچوب الگوی چهارمرحله ای تایلر انجام شده است. روش پژوهش کیفی و از نوع طراحی بر مبنای نظریه بود. داده ها از طریق تحلیل محتوای کیفی ۱3 داستان منتخب شاهنامه گردآوری و با روش تحلیل مضمون سازماندهی؛ و مضامین محوری «خرد» استخراج شدند. این مفاهیم بومی ایرانی-اسلامی، به صورت نظام مند با نظریه های روان شناختی معاصر خرد، به ویژه مدل سه بعدی آردلت و نظریه تعادلی استرنبرگ، تلفیق و در قالب یک چارچوب برنامه درسی منسجم سازماندهی شدند. این مطالعه راه حلی بوم بنیاد ارائه می دهد که در آن الگوی نهایی، اهداف آموزشی، محتوا، راهبردهای یاددهی-یادگیری و روش های ارزشیابی را در حیطه های شناختی، عاطفی و کنشی به طور مشخص تبیین می کند. این الگو روایت های حکمی حماسه را به فعالیت های عملیاتی کلاس درس — مانند حلقه های کندوکاو فلسفی، ایفای نقش، نگارش تأملی و پروژه های اجتماعی — تبدیل می کند. یافته نهایی نشان می دهد شاهنامه چارچوبی غنی و بومی برای تربیت عقلانی - اخلاقی فراهم می کند. الگوی پیشنهادی، نقشه ای نظام مند و عملیاتی در اختیار متخصصان برنامه ریزی درسی قرار می دهد تا با تلفیق میراث حکمی ایران و ضرورت های آموزشی معاصر، به پرورش تفکر انتقادی، استدلال اخلاقی و خرد عملی در فراگیران بپردازند