شناسایی مضامین اثرگذار بر شایستگی ارتباطی معلمان دوره ابتدایی با رویکرد مرور نظام مند (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
پژوهش حاضر با هدف شناسایی عوامل، ملاک ها و نشانگرهای شایستگی ارتباطی معلمان دوره ی ابتدایی انجام شد. با توجه به هدف پژوهش از طرح پژوهش کیفی، از نوع مرور نظام مند استفاده گردید. داده های پژوهش براساس دستورالعمل پریزما، مقالات نمایه شده در پایگاه های داده های داخلی در بازه ی زمانی ۱۴۰۳-۱۳۹۹ و پایگاه های داده های خارجی در بازه زمانی ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۴ جستجو شدند. پس از جستجو در بانک های اطلاعاتی داخلی و خارجی ۵۲۰ منبع مرتبط با پژوهش حاضر یافت شد که پس از پالایش در سه مرحله، ۲۴ مقاله برای تحلیل انتخاب شدند. برای ارزیابی مقالات از برنامه مهارت های ارزیابی حیاتی (CASP) استفاده شد. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از روش تحلیل محتوای مضمون استفاده شد. برای بررسی قابلیت اعتماد و اعتبار یافته ها از معیارهای خودبازبینی محقق و روش مرور همتا استفاده گردید. در نهایت تحلیل عمیق پژوهش های صورت گرفته منجر به شناسایی ۱۰ عامل، ۳۹ ملاک و ۱۱۶ نشانگر شد. براساس یافته های پژوهش حاضر عوامل مؤثر بر شایستگی ارتباطی معلمان دوره ی ابتدایی عبارت است از: عوامل آموزشی، دانشی، مدیریتی، ارزشی، ارزیابی، روانی-عاطفی، فرهنگی، اجتماعی، غیرکلامی و فناوری می باشد. نتایج یافته ها نشان داد که کیفیت شایستگی ارتباطی معلمان دوره ی ابتدایی نقش تعیین کننده ای در کیفیت سایر شایستگی های آن ها دارد. پژوهش های صورت گرفته به عوامل اجتماعی، روانی-عاطفی، ارزشی و مدیریتی شایستگی ارتباطی معلمان دور ه ی ابتدایی بیشترین توجه را داشته اند که این امر بیانگر آن است که غالباً به شایستگی ارتباطی جهت ایجاد محیط یادگیری مثبت و فراگیر توجه شده است. همچنین به عوامل فناوری و غیرکلامی کمتر پرداخته شده است. لذا ضروری است که پژوهش های آینده عوامل نامبرده بیشتر بپردازند.Identifying Themes Influencing the Communication Competence of Elementary School Teachers: A Systematic Review
This study aimed to identify the key themes influencing the communicative competence of elementary school teachers. Based on this objective, the research is classified as applied and employs a systematic review approach. Data were collected in accordance with PRISMA guidelines, using keywords such as “communicative competence of elementary school teachers,” “effective communication in education,” “classroom communication,” “educational communication competence,” and “evaluation of communication qualifications” in domestic databases (2019–2024) and their English equivalents in international databases (2020–2024). The initial population comprised 520 articles, of which 24 were purposefully selected for analysis after a three-stage screening process. Selection criteria were based on inclusion/exclusion standards and the Critical Appraisal Skills Programme (CASP). Thematic content analysis was employed to extract relevant findings. To ensure trustworthiness and credibility, researcher self-review and peer review procedures were applied. In-depth analysis of the selected studies led to the identification of 10 global themes, 39 organizing themes, and 116 basic themes. The global themes influencing the communicative competence of elementary school teachers include: educational, knowledge-based, managerial, value-based, evaluative, psychological-emotional, cultural, social, non-verbal, and technological dimensions. The results indicate that the quality of teachers’ communicative competence significantly affects the quality of their other professional competencies. Social, psychological-emotional, value-based, and managerial themes were most frequently emphasized, reflecting the importance of communicative competence in fostering a positive and inclusive learning environment. In contrast, technological and non-verbal themes were less addressed, highlighting the need for future research to focus more on these areas.
تبلیغات
