تحلیل مفهوم فنا در غزل پیش و پس از انقلاب اسلامی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مفهوم عرفانی «فنا» در عرفان ایرانی و اسلامی، مقصد سالک و غایت سلوک است که پس از آن، یکسر بقا و جاودانگی ست. غزل فارسی بیش از هشت قرن است که مفاهیم عرفانی را در خود جای داده، اگرچه اوج نمود این مفاهیم در غزل، به قرون ششم تا هشتم و کمی پس از ان می رسد، اما غزل در ایران هیچ گاه از مفاهیم عرفانی خالی نبوده است. غزل معاصر نیز چه پیش از انقلاب و چه پس از آن و حتی در کشاکش بین سنت و مدرنیته، مفاهیم عرفانی بسیاری را در خود جای داده است. فنا یکی از این مفاهیم کلیدی در غزل پیش و پس از انقلاب است. در پژوهش حاضر، با روش توصیفی- تحلیلی، سیر تحول مفهوم فنا در غزل پیش و پس از انقلاب بررسی شده است. پیش فرض این است که غزل فارسی هیچ گاه از مفهوم فنا خالی نبوده است؛ اما پردازش این مفهوم متأثر از انقلاب اسلامی، تحول و چرخش هایی معنایی و مفهومی داشته است. مفهوم «فنا» در غزل پیش از انقلاب متأثر از شاعران کلاسیک، به عرفان اسلامی نزدیک است و غزل پس از انقلاب متأثر از نگاه و گزاره های مدرنیستی و پست مدرنیستی، با مفاهیمی مثل نیروانا در عرفان بودایی، همخوانی بیشتری دارد.Analyzing the concept of annihilation in Ghazal before and after the Islamic revolution of Iran
The he mystical concept of annihilation in Iranian and Islamic mysticism represents the ultimate destination of the seeker and the pinnacle of the spiritual journey, leading to eternal subsistence and immortality. For over eight centuries, Persian ghazal has incorporated mystical themes. Although the peak manifestation of these themes in ghazal occurred during the 6th to 8th centuries AH and slightly beyond, Persian ghazal has never been devoid of mystical concepts. Contemporary ghazal, both before and after the Islamic Revolution, and even amidst the tension between tradition and modernity, reflects numerous mystical ideas. Annihilation is one of the key concepts in ghazal across these periods. In this study, using a descriptive-analytical method, the evolution of the concept of annihilation in ghazal before and after the Revolution is examined. The premise is that Persian ghazal has always been imbued with the concept of annihilation; however, its articulation has undergone semantic and conceptual transformations influenced by the Islamic Revolution. The concept of annihilation in ghazal before the Revolution, influenced by classical poets, closely aligns with Islamic mysticism. In contrast, ghazal after the Revolution, shaped by modernist and postmodernist perspectives, shows greater resonance with ideas such as Nirvana in Buddhist mysticism.
تبلیغات
