تحلیل رای تفصیلی آیت الله خویی در حکم خمس زیاده اموال حاصله از غیرکسب و تجارت (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
محقق خویی برخلاف مشهور فقها در حکم خمس، بین مالی که شخص بدون معاوضه مالک شود و مالی که از طریق معاوضه و یا معامله مالک شده ، تفصیل داده اند. ایشان در این مورد که مال از راه بخشش و یا احیا به دست آمده، می فرماید: انسان در واقع مالک ارزش مالی آن کالا می شود و این ارزش، محدود به حدّ معینی نیست. درنتیجه اگر کالا را بفروشد افزایش بهای آن، افزایش سرمایه نیست تا خمس آن واجب شود. اما اگر مالی را خریده باشد، سرمایه معین است و اگر به بهایی بیش از آن بفروشد باید خمس افزایش بها را بپردازد. حال اگر مالی به طریقی غیر از معاوضه تحصیل گردد و سپس قیمت آن در بازار افزایش یافت، آیا فایده و منفعت بر این زیادی صدق می کند یا خیر که در مقاله پیش رو با روش توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای نمایان می سازد که تعلیل آیت الله خویی بر مدعای خود این است که فایده و ربح درباره شخصی که از طریق معاوضه، مالک می شود ایجاد گردیده و در پی آن خمس نیز وجوب پیدا خواهد کرد ولی درباره شخصی که از طریق غیرمعاوضه مالک شده است، چون ثمنی پرداخت نکرده، بر افزایش بهای آن مال افزایش سرمایه صدق نمی کند و از این رو خمس نیز وجوب پیدا نخواهد کرد.Analysis of Ayatollah Khoi's Detailed Opinion on the Ruling of Khums on Excess Wealth Obtained from Non-Business and Non-Trade Sources
Unlike most jurists, Muhaqqiq Khoi has made a distinction in the ruling of khums between property that a person owns without exchange and property acquired through exchange or transaction. In cases where property is obtained through donation or revival, he states: In reality, a person becomes the owner of the financial value of that commodity, and this value is not limited to a specific amount. Consequently, if the commodity is sold, the increase in its price is not considered an increase in capital that would necessitate khums. However, if a property is purchased, the capital is defined, and if it is sold for a higher price, khums must be paid on the price increase. Now, if property is acquired through means other than exchange and its market value subsequently increases, does the concept of profit and benefit apply to this increase or not? This article, using a descriptive method and library sources, reveals that Ayatollah Khoi's reasoning for his claim is that profit and gain are generated for a person who becomes an owner through exchange, and consequently, khums becomes obligatory. However, for a person who becomes an owner through non-exchange means, since no price has been paid, the increase in the value of that property does not constitute an increase in capital, and therefore, khums will not become obligatory.
تبلیغات
