نقد و بررسی ادّله حرمت تکلیفی کالبدشکافی میّت مسلمان در فقه امامیه (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
کالبدشکافی بدن میّت، دو کاربرد قانونی و پذیرفته شده دارد: پزشکی و جنایی. بااین حال، به دلیل وجود برخی نصوص دینی، با چالش هایی همچون حرمت مثله کردنِ بدن میّت، حرمت جنایت بر میّت، حرمت هتک میّت، عدم جواز تأخیر در دفن میّت و... مواجه است. شاید به همین جهت شماری از فقهای معاصر شیعه، قائل به حرمت کالبدشکافی به عنوان حکم اولی شده و جواز آن را منوط به ضرورتِ موردی دانسته اند. مقاله پیش رو تلاش می کند، با استفاده از روش توصیفی تحلیلی، بعد از بررسی ادله ، روشن نماید که آیا اصولا چنین چالش هایی، می تواند علی المبنا، مورد پذیرش واقع شود یا خیر؟ نتایج به دست آمده از بررسی های انجام شده، حاکی از آن است که هیچ یک از ادّله ادعایی، نمی تواند حکم حرمتِ تکلیفی کالبدشکافی میّت مسلمان را به صورت کلّی اثبات کند. اما به دلیل وجود روایاتی مبنی بر وجوب پرداخت دیه در موارد قطع عضو میّت، ضمان را بر سبیل احتیاط می توان قابل اثبات دانست.Critique and Review of the Reasons for the Obligation Prohibition of Autopsy on a Muslim Corpse in Imami Jurisprudence
Autopsy on a corpse has two accepted legal applications: medical and criminal. However, due to the existence of some religious texts, it faces challenges such as the prohibition of mutilation of the corpse, the prohibition of crime against the corpse, the prohibition of desecration of the corpse, the prohibition of delaying the burial of the corpse, and so on. Perhaps for this reason, some contemporary Shiite jurists have considered autopsy as primarily prohibited and have conditioned its permissibility on necessity. The present article attempts, using a descriptive-analytical method, to clarify after examining the reasons whether such challenges can indeed be accepted or not. The results obtained from the investigations indicate that none of the alleged reasons can prove the obligation prohibition of autopsy on a Muslim corpse in general. However, due to the existence of narrations regarding the obligation to pay blood money in cases of severing a limb of a corpse, liability (Zeman) can be proven out of precaution.
تبلیغات
