کاربست ادلّه حرمت اسراف و تبذیر در حکم فقهی اضرار به نفس (مقاله پژوهشی حوزه)
درجه علمی: علمی-پژوهشی (حوزوی)
آرشیو
چکیده
یکی از مسائل مهم در حوزه فقه پزشکی، مسأله زیان رساندن انسان به جسم خویش است که در اصطلاح به آن اضرار به نفس گفته می شود. در ظاهر هیچ یک از فقیهان، در حرمت اضرار به نفسی که به هلاکت نفس یا قطع عضو منتهی شود، تردید نکرده اند؛ ولی اضرارهای کمتر از حدّ اهلاک و قطع عضو، مورد اختلاف واقع شده و مشهور فقیهان، به عدم جواز آن و برخی دیگر به جواز آن قائل شده اند. قائلان به حرمت، ادلّه گوناگونی را برای آن اقامه کرده اند؛ ولی هیچ یک از آنان به ادلّه حرمت اسراف و تبذیر استناد نکرده است. این پژوهش با روش توصیفی تحلیلی و ابزار گردآوری اطلاعات کتابخانه ای به این پرسش پاسخ می دهد که: آیا با استناد به ادلّه حرمت اسراف و تبذیر، می توان حرمت اضرار به نفس را به مقدار کمتر از اهلاک نفس و قطع عضو، اثبات کرد یا نه؟ یعنی آیا ادلّه ای که بر حرمت اسراف و تبذیر دلالت دارند، در مسأله اضرار به نفس نیز دارای کاربرد هستند یا نه؟ یافته های این پژوهش نشان می دهد که شیوه های گوناگونی برای استناد به ادلّه حرمت اسراف و تبذیر قابل تصوّر است؛ ولی تنها شیوه صحیح، استفاده از روش تنقیح مناط و اولویت عقلایی است که می تواند اولویت حفظ نفس را در مقایسه با اموال درک کند. بنابراین، بهره گیری از ادلّه حرمت اسراف برای اثبات حرمت اضرار به نفس، ممکن است.Usage of the Proofs of Forbiddingness of Squander in the Jurisprudential Verdict of Harming the Self
One of the most important issues in the field of medical jurisprudence is the issue of harming a person to his own body, which is called self-harm. Apparently, none of the jurists have doubted the forbiddingness of harming the oneself that leads to the destruction of the self or the amputation of a body part; However, damages less than death and amputation have been disputed and most jurists have considered it impermissibility and others have considered it permissible. Those who say about forbiddingness have provided various proofs for it, but none of them cited the proofs of forbiddingness of squander and waste. This article answers this question with descriptive analytical method and library information: Is it possible to prove the forbiddingness of self-harm to a lesser amount than suicide and organ amputation by referring to the proofs of the forbiddingness of squander and waste? That is, are the proofs that indicate the forbiddingness of squander and wastage also applicable in the issue of self-harm or not? The findings of this research show that different methods can be imagined to invoke the proofs of forbiddingness of squander and wastage, but the only correct method is to use the method of adjustment of criteria and rational priority, which can state the priority of self-preservation compared to property. Therefore, it is possible to use the proofs of forbiddingness of squander to prove the forbiddingness of self-harm.
تبلیغات
