طراحی مدل اجتناب از نادانشی و ناآگاهی در خط مشی گذاری مدیریت آب (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف: هدف این پژوهش طراحی مدلی برای اجتناب از نادانشی و ناآگاهی در فرایند خط مشی گذاری مدیریت آب است. این مدل به منظور شناسایی موانع شناختی، اطلاعاتی و ارتباطی و ساختاری و سازمانی، در اتخاذ تصمیمات مؤثر در خط مشی گذاری مدیریت منابع آب طراحی شده است و به دنبال ارتقای کیفیت تصمیم گیری ها از طریق کاهش نادانشی وعدم آگاهی (جهل) در فرایندهای مدیریتی است. روش: پژوهش حاضر از نظر مبانی فلسفی، در چارچوب پارادایم تفسیری قرار دارد و رویکرد آن به صورت استقرایی قیاسی است. استراتژی این پژوهش از نوع نظریه داده بنیاد چندگانه (نسخه گلدکل و کرونهلم) انتخاب شده است. برای جمع آوری داده ها، از ابزار مصاحبه های نیمه ساختاریافته استفاده شده است. تعداد مشارکت کنندگان این پژوهش، بر اساس روش نمونه گیری نظری، ۱۹ نفر از خبرگان خط مشی گذاری و مدیران مطلع و باتجربه در صنعت آب انتخاب شده اند. در نهایت، برای ارزیابی کیفیت پژوهش، از سه شاخص مقبولیت استفاده شده است. یافته ها: یافته های این پژوهش نشان می دهد که نادانشی و ناآگاهی در خط مشی گذاری مدیریت آب، به طور عمده از عواملی همچون کمبود اطلاعات دقیق و به روز، نبود سامانه های مؤثر جمع آوری و تحلیل داده ها، ضعف در تحلیل داده ها و تخصص محدود خط مشی گذاران و همچنین، ضعف در ارتباطات بین سازمان ها و ذی نفعان مختلف نشئت گرفته است. علاوه براین، عواملی مانند پیچیدگی های فنی و تکنولوژیکی، مشکلات اقتصادی و سیاسی نیز در بسیاری از موارد، موجب اتخاذ تصمیم های نادرست یا ناقص در زمینه مدیریت منابع آب می شوند. نتیجه گیری: مدل طراحی شده برای اجتناب از نادانشی و ناآگاهی در خط مشی گذاری مدیریت آب، می تواند در بهبود فرایندهای تصمیم گیری نقشی حیاتی ایفا کند. این مدل با شفاف سازی اطلاعات، تقویت تعاملات میان ذی نفعان، بهبود فرایندهای ارتباطی و تحلیلی و ایجاد سازوکارهای مؤثر برای جمع آوری و تحلیل داده های مرتبط با منابع آب، به مدیریت بهتر منابع آب کمک خواهد کرد. نتایج پژوهش نشان می دهد که یکی از مهم ترین مشکلات در مدیریت منابع آب، فقدان اطلاعات دقیق و به روز و استفاده ناکافی از ابزارهای نوین تحلیل اطلاعات است که در کنار موانع اقتصادی و گاه سیاسی کاری، به سیاست گذاری های ناکارآمد منجر می شود. از این رو، به کارگیری این مدل می تواند به کاهش این کمبودها کمک کند و فرایند تصمیم گیری را دقیق تر و مؤثرتر سازد. ضمن تأیید شرایط نامناسب اقلیمی و کاهش بارش که بر تمامی امور مدیریتی مرتبط با آب تأثیر دارد، استفاده از این مدل می تواند در کاهش نادانشی و ناآگاهی در خط مشی گذاری مدیریت آب نقش مهمی ایفا کند. این مدل همچنین در راستای حفظ منابع آب و بهبود پایداری آن ها در بلندمدت، به ویژه در مواجهه با چالش های تغییرات اقلیمی، رشد جمعیت و افزایش تقاضا، اهمیت زیادی دارد. علاوه براین، به کارگیری این مدل نه تنها موجب بهبود کیفیت تصمیم گیری ها در زمینه مدیریت آب می شود، بلکه می تواند به ایجاد خط مشی های پایدار، جامع و بلندمدت کمک کند که در برابر تغییرات محیطی و اقتصادی، انعطاف پذیری لازم را داشته باشند.Designing a Model for Avoiding Non – knowledge and Ignorance in Water Management Policy-Making
Objective
This study aims to design a comprehensive and practical model for reducing ignorance and non-knowledge in the water management policymaking process. In complex policy environments such as water governance, decision-makers frequently face uncertainties, fragmented information, and institutional blind spots. The proposed model is intended to address cognitive, informational, communicational, structural, and organizational barriers that hinder the formulation of effective water policies. By identifying and mitigating the sources of ignorance and non-knowledge, the model seeks to improve the overall quality, precision, and adaptability of decisions in water resource management. This work contributes to the growing body of knowledge on policy intelligence, organizational learning, and adaptive governance.
Methods
This research is situated within the interpretive paradigm and follows a hybrid inductive–deductive logic. The methodological strategy is based on the multi-grounded theory approach, specifically the version developed by Goldkuhl and Cronholm. Data were collected through semi-structured interviews, allowing for flexibility while maintaining a structured line of inquiry. Using theoretical sampling, 19 key informants—including senior experts, policymakers, technical advisors, and experienced managers in the water sector—were selected. The study applied three methodological quality criteria to ensure the credibility, transferability, and dependability of findings.
Results
The findings reveal that ignorance and non-knowledge in the water policymaking process are often systemic and multifaceted. They originate from a lack of reliable and timely data, inadequate information-sharing mechanisms, weak analytical capabilities within public institutions, and limited access to interdisciplinary knowledge. Additional factors include low stakeholder involvement, fragmented communication among governing bodies, and insufficient integration of scientific knowledge into policy processes. The presence of economic pressures and political interference further compounds these challenges, leading to reactive rather than proactive policymaking. Moreover, rapidly changing environmental conditions and technological complexities exacerbate uncertainty and risk in decision-making processes.
Conclusion
The proposed model presents a systematic approach to overcoming these challenges by improving knowledge flows, fostering institutional coordination, and promoting evidence-based decision-making. It advocates for the use of modern data analytics, participatory governance practices, transparent information infrastructures, and continuous learning mechanisms. The model not only strengthens the internal capacities of policymaking institutions but also builds resilience in the face of climate change, population growth, and increasing water demand. It is particularly valuable in regions facing water stress and high variability in hydrological conditions. By embedding the principles of adaptive management and informed deliberation, this model supports the development of sustainable, inclusive, and future-ready water policies. It enhances the capability of institutions to learn from past failures, anticipate emerging risks, and respond flexibly to change. Ultimately, the model contributes to a governance framework that reduces ignorance, supports long-term planning, and ensures the preservation and equitable distribution of water resources.
تبلیغات
