نقش کتابخانه های عمومی در حفاظت از دانش بومی: مطالعه فراترکیب (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
هدف : پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل نقش کتابخانه های عمومی در حفاظت از دانش بومی بر پایه متون علمی بین المللی انجام شده است. روش : این پژوهش از نوع کاربردی و با رویکرد کیفی و روش فراترکیب انجام شده است. داده ها از طریق جست وجوی نظام مند در پایگاه های علمی اسکاپوس، وب آوساینس و گوگل اسکالر گردآوری شدند. معیارهای شمول شامل بازه زمانی 2005 تا 2022، زبان انگلیسی و تمرکز بر نقش کتابخانه های عمومی در حفاظت از دانش بومی بود. مدارک غیرمرتبط، مقاله های همایشی، کتاب ها و منابع غیرفارسی حذف شدند. پس از پالایش و غربالگری اولیه، 20 منبع به صورت تمام متن بررسی شد و در نهایت 10 مطالعه (مقاله و پایان نامه) انتخاب گردید. داده ها با نرم افزار مکس کیودا در سه مرحله کدگذاری باز، محوری و انتخابی تحلیل شد که به استخراج 394 کد، 15 مفهوم و پنج مقوله منجر گردید. برای سنجش روایی از ابزار ارزیابی حیاتی و برای پایایی از توافق میان دو کدگذار (90 درصد توافق) استفاده شد. یافته ها : کتابخانه های عمومی در پنج نقش کلیدی شامل ارتقای رفاه و آگاهی جوامع بومی، مستندسازی و سازماندهی منابع، تعامل اعتمادساز با بومیان، همکاری نهادی، و مقابله با چالش هایی چون شکاف دیجیتال ایفای نقش می کنند. نتیجه گیری: الگوی ارائه شده نشان می دهد که کتابخانه های عمومی می توانند با تکیه بر اقدامات هدفمند و همکاری های میان سازمانی، نقش مؤثری در حفظ و ترویج دانش بومی ایفا کنند. این یافته ها راهنمایی برای متخصصان اطلاعات، مدیران کتابخانه ها و تصمیم گیران فرهنگی فراهم می آورد.The role of public libraries in the preservation of indigenous knowledge: A meta-synthesis
Purpose: This study aims to identify and analyze the role of public libraries in the preservation of indigenous knowledge based on international scholarly literature. Methods: This applied qualitative research employed the meta-synthesis method. A systematic search was conducted in databases including Scopus, Web of Science, and Google Scholar search engine. Inclusion criteria were English-language studies published between 2005 and 2022 that addressed the role of public libraries in preserving indigenous knowledge. Non-relevant articles, conference proceedings, books, and non-English sources were excluded. After duplicate removal and initial screening based on titles, abstracts, and keywords, 20 full-text documents were reviewed, of which 10 studies (articles and theses) were selected. Data analysis using MaxQDA involved open, axial, and selective coding, resulting in 394 open codes, 15 concepts, and 5 core categories. Validity was assessed using a critical appraisal tool with ten qualitative criteria, and reliability was confirmed through inter-coder agreement, with 90% of codes validated by a second coder. Results: Public libraries perform five key roles in preserving indigenous knowledge: enhancing community well-being through knowledge dissemination; conducting internal tasks such as documentation and classification; engaging with indigenous communities to foster trust; collaborating with cultural and educational institutions; and addressing barriers such as digital divides and limited resources. Conclusions: . The study offers a conceptual framework demonstrating how public libraries can preserve indigenous knowledge through documentation, targeted engagement, and institutional collaboration. This model serves as a practical guide for information professionals, library managers, cultural planners, and policymakers, and may also empower indigenous communities by increasing awareness and participation in knowledge preservation.
تبلیغات
