جمال زاده در میدان ادبی ایران و مطالعه جامعه شناختی ترجمه دشمن مردم براساس نظریه عمل بوردیو (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
این پژوهش براساس «نظریه عمل» بوردیو، موقعیت جمال زاده در میدان ادبی ایران و انگیزه های احتمالی او را در انتخاب ترجمه نمایشنامه دشمن مردم ایبسن بازنمایی می کند. ابتدا ساختار میدان تئاتر و زیرمیدان ترجمه نمایشی در دهه سی بررسی می شود. سپس «عادت واره»ی جمال زاده در جایگاه «مترجمی در خودتبعیدی» تحلیل و رویدادهای دهه سیِ منجر به کودتای 28 مرداد 1332 به موازات وقایع نمایشنامه قرائت و مقابله می شوند. همچنین، برای تعیین مواضع جمال زاده و تبیین دلایل ترجمه دشمن مردم چند اثر تأثیرگذار بر «خط سیر» او مانند صحرای محشر، با استفاده از مفاهیم «خط سیر» بوردیو و «مترجم ایده آل» دریدا تحلیل می شود. یافته های این پژوهش نشان می- دهند چگونه صداهای خاموش در تاریخ در ترجمه (ها) شنیده می شوند. براساس تحلیل جامعه شناسانه این ترجمه، نویسندگان معتقدند انتخاب متن ایبسن ابزاری است برای سرزنش آنچه که جمال زاده کوته بینی و ریاکاری نخبگان سیاسی آن زمان و در نتیجه یکی از دلایل سردرگمی توده مردم می داند.A Bourdieusian Analysis of Jamalzadeh's Translation of Ibsen’s An Enemy of the People in the Literary Field of Iran
Employing Bourdieu's “theory of practice”, this research examines Jamalzadeh’s position in Iran’s literary field and his motives for translating Ibsen's An Enemy of the People. First, the field of theater and the subfield of dramatic translation in the 1940s are reviewed. Then, Jamalzadeh’s habitus as a “translator in self-exile” is explored and the 1950s events leading to the 1953 coup are paralleled to those of the drama. Furthermore, deploying Bourdieu's and Derrida’s notions of “trajectory” and the “ideal translator,” respectively, Jamalzadeh’s earlier writings, including Saharay-e Mahshar, are analyzed to explore his position and the possible reasons behind his Ibsen translation. The research demonstrates how silenced voices in history can be heard through translations. Moreover, based on a sociological analysis of this translation, the authors argue that Jamalzadeh chooses Ibsen's text as a tool for identifying the then-political elites’ shortsightedness as the root cause of confusion among the people.
تبلیغات
