بررسی عناصر محتوایی و سبکی نسخه خطی شرح مخزن الاسرار، تألیف قاضی ابراهیم تتوی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
: شرح مخزن الاسرار، اثر ابراهیم تتوی، دانشمند و قاضیِ شبهقارّه در قرن یازدهم، یکی از شروح نگاشتهشده بر مخزن الاسرار نظامی گنجهای است که بهدلیل احاطه مؤلّف بر علوم گوناگون، ازجمله آیات، احادیث، عرفان، گیاهشناسی، جانورشناسی، طب، فلسفه، نجوم، موسیقی، لغت، دستور زبان و صنایع ادبی و اهتمام بر بیان دقایق ابیات این مثنوی، شرحی عالمانه است. وی در سال 1037ق این شرح را تألیف کرد و از آثاری چون صراح، قاموس، فرهنگ ابراهیمی، شرفنامه و تحفه سعادت بهره برد. این پژوهش با استفاده از شیوه سندکاوی و روش توصیفی – تحلیلی انجام یافته و ضمن معرفی اجمالی قاضی ابراهیم تتوی، به معرفی شرح مخزن الاسرار و بیان ویژگیهای سبکی آن پرداخته است. یافتههای پژوهش حاکی از آن است که وفور لغات، ترکیبات و جملات عربی و در نتیجه عربیمآبی شارح، وجود جملات معترضه، جابهجایی اجزای جمله، ترکیبات وصفی و اضافی طولانی از جمله ویژگیهای زبانی این اثر است.A Study of the Content and Stylistic Elements of the Manuscript of Sharḥ-e Makhzan al-Asrār by Qāẓī Ibrāhīm Tattawī
Sharḥ-e Makhzan al-Asrār, authored by Ibrāhīm Tattawī, a scholar and judge of the Indian subcontinent in the eleventh century AH, is one of the commentaries written on Nezami Ganjavi’s Makhzan al-Asrār. Due to the author’s mastery of various disciplines-including Qur’anic verses, hadith, mysticism, botany, zoology, medicine, philosophy, astronomy, music, lexicography, grammar, and literary arts-and his attention to the subtleties of the verses in this masnavi, this commentary is a scholarly work. Composed in 1037 AH, it draws on sources such as Ṣarāḥ, Qāmūs, Farhang-e Ibrāhīmī, Sharafnāma, and Toḥfat al-Saʿādat.
This study, employing a source-critical and descriptive-analytical methodology, provides a brief introduction to Qāẓī Ibrāhīm Tattawī and presents the Sharḥ-e Makhzan al-Asrār along with its stylistic characteristics. Findings indicate that the work’s linguistic features include a high density of Arabic words, phrases, and sentences-reflecting the commentator’s Arabic influence-use of parenthetical sentences, rearrangement of sentence components, and long adjectival and genitive constructions.
تبلیغات
