امیرصالح معصومی

امیرصالح معصومی

مطالب

فیلتر های جستجو: فیلتری انتخاب نشده است.
نمایش ۱ تا ۵ مورد از کل ۵ مورد.
۱.

«تأکید مجاز» و پیوند آن با «ابهام متن»(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: حقیقت مجاز ابهام بلاغت تأکید مجاز

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۰۶ تعداد دانلود : ۴۷۹
«مجاز» از مشهورترین پدیده های زبانی در زبان شناسی عربی است. یکی از شرایط به کارگرفتن مجاز همراه ساختن آن با «قرینه» است. وظیفه قرینه جلوگیری از برداشت معنی حقیقی از واژه ای است که به صورت مجازی به کار رفته است. «تأکید» نیز یکی دیگر از ابزار های مهم در زبان عربی است که بر خلاف قرینه غالباً برای جلوگیری از احتمال برداشت معنی مجازی استفاده می شود؛ بنابراین، منطقی به نظر نمی رسد که واژه ای مجازی بتواند مورد تأکید قرار بگیرد. با این حال، برخی از زبان شناسان مسلمان «تأکید مجاز» را جایز شمرده و نمونه هایی نیز برای آن ذکر کرده اند. در این مقاله برآنیم تا با روشی وصفی تحلیلی، درستی دیدگاه ایشان را بررسی کرده تأثیر آن را بر شکل گیری فهم مخاطب توضیح دهیم. بر اساس داده های این پژوهش، تأکید مجاز بر خلاف ظاهر غیرمنطقی اش می تواند پدیده ای پذیرفته در سنت زبانی عربی باشد.
۲.

ابن جنی، مجاز و اصالت حقیقت(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: اصول فقه حقیقت و مجاز ابن جنی اصالت حقیقت

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۸۹۴ تعداد دانلود : ۶۹۳
مجاز یکی از مهم ترین پدیده های زبانی است که شناخت ویژگی های آن می تواند نقش به سزایی در شکل گیری فهم صحیح از سخن متکلم داشته باشد. این پدیده زبانی همواره از جنبه های مختلف ادبی، اصولی و کلامی بررسی شده است. ابن جنی یکی از مشهورترین نحویان و زبان شناسان قرن چهارم است که در این باب دیدگاه بسیار ویژه و متفاوتی دارد. در نگاه ابن جنی، مجاز گستره کاربرد بسیار وسیعی دارد چنان که بیشتر واژگان یک زبان را به خود اختصاص داده و تمییز آن از حقیقت بسیار دشوار می نماید. برداشت خاص او از مجاز افزون بر تأثیراتی که بر ادبیات و علم کلام می گذارد، می تواند بر یکی از مشهورترین نظریه های اصول فقه در مباحث الفاظ یعنی اصل ترجیح حقیقت بر مجاز یا «اصالت حقیقت» نیز تأثیر گذار باشد. در این مقاله برآنیم تا در کنار شرح نظریه ابن جنی، با بهره گیری از روش توصیفی- تحلیلی، تأثیر آن را بر اصالت حقیقت مورد مطالعه قرار دهیم. به نظر می رسد با پذیرش دیدگاه ابن جنی، عمومیت اجرای «اصل حقیقت» آنگونه که اصولیان ادعای آن را دارند، با محدودیت های جدی روبه رو شود و بر خلاف نظر ایشان، می بایست به هنگام شک در اراده متکلم از «اصالت مجاز» بهره برد.
۳.

مقاله به زبان عربی: پدیده توهم در زبان عربی (ظاهرة التوهم فی اللغة العربیة)(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: توهم نحو عطف بر توهم عطف بر معنی

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۹۹۰۴ تعداد دانلود : ۲۱۴۶
توهم"" یکی از پدیده های زبانی شناسایی شده در نحو عربی است. نحویان سنتی از دیر باز برای توجیه پاره ای از واژگان و ترکیب های نحوی که با قواعد رایج دستوری سازگاری ندارد، از این پدیده زبانی کمک گرفته اند؛ با این وصف، تنها در علم نحو و در قالب اصطلاح «العطف علی التوهم»، به معرفی کوتاهی از آن بسنده کرده اند. افزون بر این، از معرفی ""توهم"" در علم لغت نیز غفلت ورزیده و محدوده کاربرد این پدیده در نحو را تنها به باب ""عطف"" محدود ساخته اند و به دیگر موارد استفاده از آن در ابواب دیگر علم نحو اشاره نکرده اند. چنین کاستی هایی ما را بر آن داشت تا با جست و جو در کتاب های لغوی و نحوی، و بر اساس روش وصفی ـ تحلیلی با بررسی و نقد سخنان ایشان در این خصوص، به معرفی بیشتر این پدیده در زبان عربی بپردازیم و در این راه به ابداع سه اصطلاح جدید، یعنی: «التوهم النحوی»، «التوهم اللغوی» و «التوهم المعنوی» دست یازیم .
۴.

دراسة نقدیة فی کتب الوجوه والنظائر(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: التفسیر علوم القرآن الوجوه والنظائر علم الدلالة

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۷۱۵ تعداد دانلود : ۴۰۹
علم «الوجوه والنظائر» من العلوم القرآنیة التی تتصدی لتفسیر ألفاظ آی الذکر الحکیم بالاستعانة بأسباب النزول وعلم اللغة وغیرهما، فقد ذکِرت للفظ واحد قد تکرر فی مواضع من القرآن الکریم معان شتی سمیت بالوجوه، وهذه الوجوه تشتمل علی مصادیق خاصة تارةً أو معان مجازیة أو معان مترادفة تارة أخری. ثم دونت فی هذا العلم کتب کثیرة تحمل اسم «الوجوه والنظائر». وأما منهجیة هذه الکتب فغیر واضحة المبانی، فإنها رغم کثرتها لم تستند علی أسس معینة علمیة، وإن کان أصحابها قد اعتمدوا فی عملهم علی الشعر واللغة والآیات القرآنیة ظاهراً. وهذا الأمر قد یفضی إلی الاختلاف فی تفسیر کلمة واحدة، ویبدو أثره فی تفسیر القرآن الکریم. فمن هنا جاءت ضرورة التعرض لدراسة حول المصنفات فی هذا العلم ومسالکها فی تفسیر الألفاظ القرآنیة. فحاولت المقالة هذه عبر منهج وصفی ـ نقدی، أن تناقش اهذه الکتب وتوضّح خصائصها.
۵.

بررسی تطبیقی واژه آمین در دو زبان عربی و عبری(مقاله علمی وزارت علوم)

کلید واژه ها: معناشناسی عربی ریشه شناسی آمین عبری

حوزه های تخصصی:
تعداد بازدید : ۱۳۴۹ تعداد دانلود : ۶۳۹
واژه «آمین» از جمله واژگانی است که از زبان عبری به زبان عربی وارد شده است و در هر دو زبان کاربرد دینی دارد. علیرغم استعمال فراوان این کلمه، مسائلی درباره استعمال و معنی این واژه مطرح است که حل آنها به درک دقیق مفهوم و موارد کاربرد آن کمک می کند. در مقاله ای که پیش رو دارید، نگارندگان کوشیده اند با استناد به لغت نامه های معتبر، و با استشهاد به موارد استعمال «آمین» در کتب مقدس و متون دینی، و با توجه به رابطه اثرگذاری و اثرپذیری بین دو زبان عبری و عربی، سیر تطور این واژه از عبری به عربی را بررسی کرده و به مقایسه تطبیقی این واژه در دو زبان مذکور بپردازند تا از این رهگذر بتوانند تصویر روشنی از معنا و مفهوم آن ارائه دهند

پالایش نتایج جستجو

تعداد نتایج در یک صفحه:

درجه علمی

مجله

سال

حوزه تخصصی

زبان