رضا سرخوش

در دهه های اخیر، مدیریت دارایی های فکری به شکلی چشم گیر اهمیت یافته و نقش اساسی در تقویت نوآوری، افزایش بهره وری فناورانه، ارتقاء رقابت پذیری و تضمین پایداری بلندمدت سازمان های دانش بنیان و پژوهش محور ایفا کرده است. پژوهش حاضر با هدف طراحی و ارائه چارچوبی کاربردی و قابل انطباق برای پیاده سازی نظام مدیریت مالکیت فکری در نهادهای دانشگاهی و تحقیقاتی انجام شده است. این مطالعه با بهره گیری از اسناد بالادستی، استاندارد بین المللی ایزو 56005، و تجارب مستند نهادهای پیشرو، مدلی ساختاریافته و جامع ارائه می دهد که کلیه مراحل کلیدی از جمله شناسایی، ارزیابی، حفاظت، بهره برداری و انتقال دارایی های فکری را در بر می گیرد. چارچوب پیشنهادی نه تنها با مأموریت های آموزشی و پژوهشی دانشگاه ها هم راستا است، بلکه بستر نهادینه سازی فرهنگ مالکیت فکری، سیاست گذاری منسجم و توسعه زیرساخت های حقوقی، مدیریتی و اجرایی را نیز فراهم می سازد. یافته ها نشان می دهد اجرای این نظام، انسجام بیشتر در فعالیت های پژوهشی، تسهیل تجاری سازی نوآوری ها، ارتقاء سرمایه دانشی و ایجاد مزیت رقابتی پایدار در زیست بوم علمی را به همراه خواهد داشت.

مزیت های به دست آمده از استقرار سیستم های سازمانی بسیار متنوع اند و طی سال های متمادی دانشمندان بسیاری این موضوع را مطالعه کرده اند، اما یکی از جنبه های اصلی که کمتر بدان پرداخته شده است، مزیت های حاصل از استقرار در فرایند تأمین به صورت خاص در شرکت های پیمانکاری است که درواقع مسئله اصلی و هدف این پژوهش را شکل می دهد. از دیگر اهداف پژوهش، می توان به یافتن دلایل اصلی پذیرش سیستم های سازمانی و ارائه چارچوب سنجش مزیت ها با استفاده از کارت امتیازی متوازن اشاره کرد. این مقاله به دنبال ارائه چارچوبی با استفاده از بررسی کامل ادبیات پژوهش است و در تلاش است پس از سنجش چارچوب در پروژه های سازمان پیمانکاری با استفاده از روش اقدام پژوهی، مزایای استقرار را نیز بیان کند. از جمله یافته های پژوهش حاضر جدا از تعریف بومی شده، چارچوب مزیت های سیستم های سازمانی و سنجش مزیت های سیستم های سازمانی در سازمان نمونه، روش پژوهش تلفیقی با دو رویکرد اثبات گرایی و تفسیری طی دو چرخه کامل اقدام پژوهی است.