فاطمه سلطانی فر

این پژوهش با هدف بررسی اثربخشی آموزش فرزندپروری ذهن آگاهانه بر انزوای اجتماعی و سلامت روان نوجوانان دارای اعتیاد به اینترنت انجام شد. پژوهش حاضر کاربردی، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون - پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری پژوهش شامل مادران نوجوانان دارای اعتیاد به اینترنت بودند. در این پژوهش تعداد ۳۰ مادر با روش نمونه گیری در دسترس انتخاب و به شیوه تصادفی در گروه های آزمایش و کنترل جایدهی شدند. جهت جمع آوری داده ها از پرسشنامه های اعتیاد به اینترنت یانگ، انزوای اجتماعی راسل و پرسشنامه سلامت عمومی گلدبرگ و هیلر استفاده شد. آموزش طبق پروتکل فرزندپروری ذهن آگاهانه ارائه شده توسط بوگلز و رستیفو، طی ۱۰ جلسه ۱۲۰ دقیقه ای به صورت هفته ای یک بار و گروهی، برای گروه آزمایش ارائه شد و گروه کنترل مداخله ای دریافت نکرد. نتایج آزمون تحلیل کوواریانس چندمتغیری نشان داد که آموزش فرزندپروری ذهن آگاهانه بر انزوای اجتماعی و سلامت روان نوجوانان دارای اعتیاد به اینترنت، اثربخش بود؛ بنابراین پیشنهاد می گردد دوره های آموزش فرزندپروری ذهن آگاهانه جهت بهبود اعتیاد به اینترنت در نوجوانان در مراکز مشاوره و مدارس توسط روان شناسان و مشاورین برگزار گردد.

دوره نوجوانی به دلیل مشغله های فکری و روانی دانش آموزان، از جمله ورود به دانشگاه و آینده شغلی و غیره، با فشار روانی همراه است. در این پژوهش اثربخشی آموزش ذهن آگاهی بر کیفیت خواب و سلامت روان دانش آموزان دختر کنکوری مورد بررسی قرار گرفته است. این پژوهش یک مطالعه شبه آزمایشی از نوع پیش آزمون- پس آزمون با گروه آزمایشی و کنترل و آزمون پیگیری بود. جامعه آماری شامل کلیه دانش آموزان دختر کنکوری (پایه دوازدهم) یزد در سال تحصیلی 1401-1400 بود، که به روش نمونه گیری در دسترس 30 نفر از آنها انتخاب شدند که در نهایت به دلیل ریزش آزمودنی، 27 نفر بودند و به صورت تصادفی در دو گروه آزمایشی و کنترل گمارش شدند. گروه آزمایشی 6 جلسه آموزش ذهن آگاهی دریافت کردند و گروه کنترل تحت هیچ مداخله ای قرار نگرفت. برای جمع آوری داده های پژوهش از پرسشنامه کیفیت خواب پیتزبورگ (1989) و پرسشنامه سلامت عمومیGHQ-28 (1978)، استفاده شد. داده های حاصل از پرسشنامه ها در دو سطح آمار توصیفی و آمار استنباطی به وسیله نرم افزار تحلیل آماری SPSS-23 مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد که آموزش ذهن آگاهی بصورت معناداری کیفیت خواب و سلامت روان دانش آموزان دختر کنکوری را بهبود بخشیده است.

رفتارهای پرخطر در میان نوجوانان بسیار شایع بوده که نیازمند توجه و مداخلات پیشگیرانه است. مطالعات بسیاری نقش نواقص شناختی و هیجانی در بروز گرایش به چنین رفتارهایی را نشان داده است. هدف پژوهش حاضر پیش بینی رفتارهای پرخطر بر اساس سبک های تصمیم گیری و دشواری در تنظیم هیجانی در دانش آموزان نوجوان دختر می باشد. بدین منظور طی یک پژوهش توصیفی از نوع همبستگی تعداد 200 نفر از دانش آموزان دوره متوسطه (میانگین سنی: 23. 15، انحراف استاندارد:00. 1) به روش نمونه گیری طبقه ای انتخاب شدند. شرکت کنندگان به پرسشنامه های رفتارهای پرخطر در نوجوانان ایرانی، سبک های تصمیم گیری و دشواری در تنظیم هیجانی پاسخ دادند. نتایج بیانگر همبستگی معنادار میان رفتارهای پرخطر با دشواری در تنظیم هیجانی بود. هم چنین رفتارهای پرخطر با سبک تصمیم گیری آنی رابطه مثبت و با سبک تصمیم گیری عقلانی رابطه منفی معنادار نشان داد. نتایج رگرسیون چندگانه نشان داد که سبک های تصمیم گیری نا کارآمد در کنار دشواری در تنظیم هیجانی می توانند رفتارهای پرخطر را به طور معناداری در بین نوجوانان دختر پیش بینی کنند. کاربرد های عملی و توصیه هایی برای مطالعات بعدی مورد بحث قرار گرفت.