مجید عفیفیان

مقدمه و هدف: آموزش از ضروری ترین عوامل رشد نیروی انسانی در توسعه کشور ها به شمار می رود. هدف از این پژوهش، بررسی ارتباط ادراک محیط یادگیری کلاس با تاب آوری و پیشرفت تحصیلی دانش آموزان با تاکید بر عناصر معماری بیوفیلیک می باشد. روش شناسی پژوهش: این پژوهش به روش ترکیبی (کیفی، کمّی)، بر حسب هدف کاربردی، از نظر ماهیت و روش، توصیفی از نوع همبستگی و از لحاظ زمانی، مقطعی باشد. جامعه آماری، کلیه دانش آموزان مقطع متوسطه دوم شهر نورآباد ممسنی (3900 نفر) و بر اساس حجم نمونه آماری، جدول مورگان 350 نفر در نظر گرفته شده است و روش نمونه گیری طبقه ای است. برای گردآوری داده های پژوهش از پرسشنامه های استاندارد استفاده شده است و پایایی آن به وسیله محاسبه آلفای کرونباخ تعیین گردید. از آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تی گروه های مستقل و برای تحلیل داده ها از نرم افزار 24 SPSS و برای بررسی فرضیه های پژوهش استفاده شده است. یافته ها: یافته ها نشان داد که ادراک محیط یادگیری کلاس با تاب آوری و پیشرفت تحصیلی رابطه مثبت و معنی داری دارد. همچنین نتایج آزمون تی گروه های مستقل نشان داد که تاب آوری دانش آموزان دختر و پسر متوسطه دوم شهر نورآباد با ادراک محیط یادگیری کلاس تفاوت معنا دار ندارند، ولی پیشرفت تحصیلی دانش آموزان دختر و پسر تفاوت معنا دار دارند. نتیجه گیری: یافته های نشان می دهد که ارتقای کیفیت محیط مدرسه و کلاس درس و توجه به نیازهای روانی و آموزشی دانش آموزان می تواند نقش مهمی در افزایش تاب آوری و پیشرفت تحصیلی ایفا کند و زمینه ساز مطالعات آتی در راستای بهبود فرآیندهای یادگیری و توسعه مهارت های فردی دانش آموزان باشد، به ویژه در بررسی اثرات عوامل محیطی و ساختاری و نقش آن ها در ایجاد انگیزش و خودکارآمدی تحصیلی با تاکید بر عناصر طبیعت گرایی و معماری بیوفیلیک می تواند افق های جدیدی در طراحی برنامه های آموزشی و سیاست گذاری مدارس ارائه دهد.

مقدمه و هدف: سازمان آموزش و پرورش نقشی محوری در انتقال ارزش ها و رشد استعدادهای دانش آموزان دارد. با توجه به افزایش جمعیت و نیاز به آموزش مؤثر، توجه به کیفیت فضاهای آموزشی و بهبود روحیه و انگیزه دانش آموزان اهمیت ویژه ای پیدا کرده است. این تحقیق به بررسی نقش فضاهای باز مدارس در ارتقاء سرزندگی و رضایتمندی دانش آموزان ابتدایی با در نظر گرفتن عناصر رویکرد بیوفیلیک می پردازد. روش شناسی پژوهش: این تحقیق از نوع کاربردی و به روش توصیفی پیمایشی و میدانی انجام شده است. جامعه آماری شامل 4200 معلم ابتدایی در یاسوج بوده و 352 نفر به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار اصلی جمع آوری داده ها پرسشنامه شامل دو بخش: چک لیست ارزیابی فضای آموزشی و پرسشنامه عملکرد تحصیلی بود. تجزیه و تحلیل داده ها با استفاده از نرم افزار SPSS و آزمون های آماری مناسب صورت گرفت.یافته ها: نتایج نشان داد که بین فضای باز مدرسه و سرزندگی و رضایت مندی دانش آموزان ارتباط معناداری وجود دارد. همچنین ویژگی های محیطی، فرم های طبیعی و نور به طور مستقیم بر سرزندگی و رضایت مندی دانش آموزان تأثیرگذار هستند و ضرورت طراحی فضاهای آموزشی با توجه به این عناصر گزارش شده است.نتیجه گیری: فضاهای آموزشی به ویژه فضاهای باز در مدارس ابتدایی نیازمند طراحی مناسب و متناسب با اصول بیوفیلیک است. این طراحی می تواند به بهبود یادگیری، افزایش انگیزه و دستیابی به روحیه مثبت در دانش آموزان کمک کند. نتایج تحقیق به اهمیت ارتقاء کیفیت فضاهای آموزشی و توجه به نیازهای روانی و فیزیکی دانش آموزان تأکید می کند و پیشنهاداتی برای تحقیقات آتی در زمینه تأثیر معماری بیوفیلیک بر سلامت روان و عملکرد تحصیلی ارائه می دهد.

با آغاز عصر صنعتی، آهنگ شهرنشینی رشد پرشتابی گرفته و همچنان در مسیر حرکت بسوی آینده است. آینده انسان، شهرنشینی هست. بنابراین نیاز به آینده نگری و ایجاد محیط مطلوب سکونت در شهرهای آینده از ضرورت برنامه ریزی امروز می باشد. رویکرد بیوفیلیک از رویکردهای طبیعت گراست که از اوایل قرن بیست و یکم وارد حوزه معماری و شهرسازی شده است. از چالش های مطرح در شهر آینده، رشد جمعیت سالمند و تحولات زیست محیطی با در نظر گرفتن معضلات پیش روست. هدف این پژوهش ارتقاء کیفیت فضای باز محیط سکونت سالمندان با استفاده از رویکرد و شهرسازی بیوفیلیک در شهر آینده است. این پژوهش با نگاهی به آینده شهر و چالش های پیش روی آن و با روش تحلیل روند، انجام شد. گردآوری و تجزیه و تحلیل داده ها با روش ترکیبی(کمی و کیفی) و با استفاده از نرم افزار spss24 و آزمون های ضریب همبستگی پیرسون و تی تک نمونه ای انجام شد. نتایج نشان داد که اکثریت روابط بین عناصر رویکرد بیوفیلیک با مؤلفه های کیفیت محیط دارای ارتباط معنادار و بیشترین تعداد ارتباط همبستگی بین عناصر بیوفیلیک با مؤلفه معنایی کیفیت محیط فضای باز می باشد. بیشترین تأثیر مربوط به فعالیت بیوفیلیکی(4/25) و کمترین تأثیر مربوط به سرشت فضا(2/282 است. در بین 44 گویه بررسی شده، عنصر فضای سبز، گیاهان و آب (4/53) بیشترین و عدم ترس از درختان متراکم (2/55) کمترین عدد میانگین را است. ضمن اینکه نتایج مشخص نمود که کیفیت محیط مطلوب تر، باعث علاقه مندی و افزایش فعالیت بیوفیلیکی سالمندان مانند ورزش،پیاده روی و باغبانی و افزایش تعاملات اجتماعی در فضای باز مجتمع می گردد. نتایج بدست آمده می تواند در برنامه ریزی و طراحی مجتمع های مسکونی در شهر آینده استفاده شود.