عبدالرضا اکبری

هدف از اجرای این پژوهش، بررسی تأثیر آموزش ادراک اجتماعی بر تحریف های شناختی و قلدری دانش آموزان بود. روش پژوهش، از نوع نیمه آزمایشی با طرح پیش آزمون و پس آزمون با گروه کنترل بود. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه پسران دانش آموز پایه هشتم شهر دزفول در سال تحصیلی 1401-1400 بودند. برای انتخاب نمونه از بین مدارس دو مدرسه و از سه پایه تحصیلی آن مدارس، دانش آموزان پایه هشتم به صورت تصادفی انتخاب شدند و در آزمون قلدری شرکت کردند و 40 نفر که بالاترین نمره را در این آزمون داشتند، به صورت نمونه گیری هدفمند از هر کدام از مدارس انتخاب شدند و پرسشنامه های «چگونه من فکر می کنم؟» و قلدری ایلی نویز را در مرحله پیش آزمون و پس آزمون تکمیل کردند. گروه آزمایش به مدت 10 جلسه 90 دقیقه ای در معرض مداخله آموزش ادراک اجتماعی قرار گرفتند و در طول این مدت گروه کنترل هیچ گونه مداخله ای دریافت نکردند. برای تحلیل داده ها از تحلیل کواریانس چندمتغیری و تک متغیری استفاده شد. نتایج نشان داد که آموزش ادراک اجتماعی به طور معنا داری باعث کاهش تحریف های شناختی و قلدری دانش آموزان شده است؛ لذا با توجه به این یافته ها، استفاده از چنین برنامه آموزشی در مدارس توصیه می شود.

این پژوهش با هدف بررسی روایی، پایایی و ساختار عاملی پرسشنامه "چگونه من فکر می کنم" برای سنجش تحریف های شناختی در دانش آموزان ایرانی انجام شده است. طرح پژوهش حاضر توصیفی و از نوع مطالعات روان سنجی است. جامعه آماری این پژوهش شامل کلیه دانش آموزان پسر مقطع متوسطه اول شهر دزفول در سال تحصیلی 1400-1399 بودند که از بین آن ها تعداد 316 دانش آموز به روش نمونه گیری تصادفی چند مرحله ای انتخاب شدند و پرسشنامه چگونه من فکر می کنم و پرخاشگری باس و پری (جهت روایی همگرا (را تکمیل کردند. برای تحلیل داده ها از روش های تحلیل عاملی، ضریب آلفای کرونباخ و همبستگی پیرسون با استفاده از نرم افزار SPSS و AMOS 20 استفاده شد. نتایج تحلیل عاملی نشان داد که پرسشنامه از شش عامل تشکیل شده و از شاخص های برازش مناسبی برخوردار است . روایی همگرای این پرسشنامه حاکی از همبستگی رضایت بخش بین ابعاد مقیاس "چگونه من فکر می کنم" با پرسشنامه پرخاشگری بود (01/0 >p). ضرایب آلفای کرونباخ و دونیمه سازی برای کل مقیاس و ابعاد آن بین 66/0 تا 92/0 نوسان داشت. نتیجه اینکه، نسخه فارسی پرسشنامه "چگونه من فکر می کنم"، برای سنجش تحریف های شناختی در دانش آموزان ایرانی، از خصوصیات روان سنجی قابل قبولی برخوردار است و می توان از آن به عنوان ابزاری معتبر در موقعیت های پژوهشی، آموزشی و بالینی استفاده کرد .