تحلیل پدیدارشناختی تجربه زیسته زنان از اعتیاد همسرانشان: مطالعه موردی زنان محله کلاک نو کرج(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
اعتیادپژوهی سال ۱۹ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۷۸
۱۰۹-۷۷
حوزههای تخصصی:
هدف: مطالعه حاضر با هدف درک عمیق تجربه زیسته زنان در مواجهه با اعتیاد همسرانشان انجام شد. روش: پژوهش حاضر کیفی و از نوع رویکرد پدیدارشناسی توصیفی بود و داده ها با استفاده از مصاحبه های نیمه ساختار یافته صورت گرفت. جامعه پژوهش شامل زنان محله کلاک نو کرج بود که همسرانشان حداقل دو سال وابسته به مواد بودند. روش نمونه گیری به صورت هدفمند و گلوله برفی انجام شد و در مجموع ۸ زن تا رسیدن به اشباع نظری در پژوهش مشارکت کردند. داده ها با استفاده از روش تحلیل پدیدارشناسانه کلایزی شامل مراحل افق سازی، استخراج واحدهای معنایی، سازمان دهی مضامین و تدوین توصیف جامع تجربه زیسته مشارکت کنندگان بررسی شد. برای افزایش اعتبار یافته ها از راهبردهای بازخورد همتایان و تأیید اعضا استفاده گردید. یافته ها: تجربه زیسته زنان از زندگی با همسر وابسته به مواد در سه مقوله اصلی دسته بندی شد: ۱) دلایل و انگیزه های اعتیاد همسران، ۲) واکنش های اجتماعی، و ۳) آثار و پیامدهای اعتیاد. نتایج نشان داد که اعتیاد علاوه بر دلایلی نظیر کمبود محبت و فشارهای روانی، پیامدهای گسترده ای همچون آسیب های روانی، عاطفی، اجتماعی و اقتصادی برای زنان به دنبال دارد. همچنین، زنان در مواجهه با اعتیاد همسران خود غالباً نقش حامی را ایفا می کنند، اما این نقش تحت تأثیر انگ های اجتماعی و فشارهای روانی قرار می گیرد. نتیجه گیری: یافته های پژوهش نشان داد که اعتیاد همسران نه تنها کارکرد خانواده را مختل می کند، بلکه زنان را با فشارهای روانی، اجتماعی و اقتصادی مضاعف مواجه می سازد. این نتایج ضرورت طراحی و اجرای برنامه های حمایتی، کاهش انگ اجتماعی و توانمندسازی زنان را برجسته می کند تا پیامدهای مخرب اعتیاد کاهش یافته و سلامت خانواده حفظ شود.