علی صادقیان

با توجه به تأثیر بسیار مهم مشارکت در فعالیت بدنی یا بی تحرکی بر سلامت جسمانی و روانی، تحقیق حاضر درصدد بررسی و مقایسه وضعیت فعالیت بدنی سلامت محور (سطح متوسط-تا-شدید فعالیت بدنی) و رفتار بی تحرکی در بزرگسالان و سالمندان بود. آزمودنی های تحقیق، 384 بزرگسال (192 زن) و 384 سالمند (192 زن) استان گلستان بودند که به روش نمونه گیری دردسترس انتخاب شد. از پرسشنامه IPAQ برای اندازه گیری فعالیت بدنی سلامت محور و رفتار بی تحرکی استفاده شد. داده ها با استفاده از آزمون های تی تک نمونه ای، تی مستقل و خی دو تحلیل شدند. نتایج نشان داد، بیش از نیمی از بزرگسالان و سالمندان در فعالیت بدنی سلامت محور شرکت نمی کنند. همچنین زنان نسبت به مردان فعالیت بدنی سلامت محور پایین تری دارند. به علاوه، بزرگسالان و سالمندان زمان بی تحرکی زیادی دارند که در این بین زنان نسبت به مردان زمان بی تحرکی بیشتری دارند. همچنین سالمندان نسبت به بزرگسالان فعالیت بدنی سلامت محور پایین تر و زمان بی تحرکی بیشتری دارند. درمجموع، نتایج تحقیق نشان می دهد که اتخاذ سیاست ها و استراتژی هایی برای توسعه مشارکت بزرگسالان و سالمندان در فعالیت بدنی سلامت محور، ضرورت دارد. این استراتژی ها و مداخلات باید تأکید ویژه ای بر مشارکت بانوان در فعالیت بدنی سلامت محور داشته باشند؛ بنابراین ضروری است که متولیان امر، شهرداری ها، و حوزه های فرهنگی راهکارهای لازم برای ارتقای مشارکت بزرگسالان و سالمندان در فعالیت بدنی سلامت محور را بیابند و اجرا کنند؛ زیرا می تواند پیامدهای مثبتی برای سلامت جسمانی و روانی آن ها داشته باشد.

بیان مسئله: همسایگی و تعامل همسایه ها از ویژگی های جامعه ساکن در شهرهای تاریخی ایران بوده است که در زندگی شهری امروز کمرنگ شده و تبعات و مخاطرات اجتماعی جدی ای را به همراه داشته است. موضوع مورد توجه در مقاله حاضر این است که چگونه کالبد معماری مجموعه های همسایگی شهرهای تاریخی، برخلاف شهرهای جدید، امکان برقراری روابط همسایگی را فراهم می آورده است. هدف پژوهش: این مقاله بر آن است که، با شناسایی عرصه های همسایگی و تجزیه و تحلیل کالبدی آنها، ضمن گونه شناسی الگوهای کالبدی همسایگی، به شناسایی شاخصه های معماری آن و ابزارها و اصول معمارانه به کارگرفته شده برای ظهور و بروز این رفتار اجتماعی در بافت تاریخی یزد بپردازد. روش پژوهش: به منظور دستیابی به هدف پژوهش، از روش تحقیق نظریه داده مبنا بهره گرفته شده است. پس از شناسایی و مشاهده میدانی نمونه های متنوع عرصه های همسایگی در بافت تاریخی یزد از طریق نمونه گیری نظری، نمونه ها توصیف و تحلیل شدند. عمده فرآیند تحلیل از طریق عکس برداری مکرر و ترسیم دیاگرام های فضایی و پلان های شماتیک و درج یادداشت های تصویری و نوشتاری و سپس کدگذاری مراتبی آن ها صورت گرفته است. نتیجه گیری: نتایج تحقیق حکایت از آن دارد که، با بهره گرفتن از ابزارهای معمارانه ای چون تغییر مصالح کف و جداره ها (ازاره ها)، مسقف کردن، ایجاد اختلاف سطح، ایجاد امکان نشستن موقت، تغییر تناسبات، تزیینات و تغییر نور و سایه، سه الگوی پایه همسایگی در عرصه نیمه عمومی بافت تاریخی شکل گرفته اند که شامل الگوهای ورودی محور، دربندمحور و ساباط محور هستند. این الگوها با رعایت دو اصل «مجاورت مکانی» و «کیفیت بخشی فضایی»، از طریق شاخص های معماری همسایگی چون مردم واری، آسایش اقلیمی، خلوت، حریم، آسایش عملکردی و امنیت در معابر با افزایش حضورپذیری آنها، در برقراری روابط همسایگی تأثیرگذار بوده اند.