مجتبی غیاثی

در فضای رقابتی امروزی، سازمان ها نیازمند ابزارهایی دقیق و ساختاریافته برای ارزیابی عملکرد و دستیابی به اهداف راهبردی خود هستند. با این حال، یکی از چالش های اصلی، فقدان مدلی جامع جهت ترسیم روابط علّی و معلولی میان اهداف راهبردی و اولویت بندی شاخص های عملکردی در سطوح مختلف سازمان است. در همین راستا، پژوهش حاضر با هدف تدوین نقشه استراتژی و اولویت بندی شاخص های کلیدی عملکرد، با بهره گیری از رویکرد کارت امتیازی متوازن و روش های تصمیم گیری چند معیاره در شرکت الوند ژنراتور انجام پذیرفت. با توجه به ویژگی های خاص این صنعت دو منظر «کارکنان» و «تأمین کنندگان» نیز علاوه بر چهار منظر اصلی در مدل نهایی لحاظ شد. در گام نخست، با استفاده از روش مدل سازی ساختاری تفسیری، اهداف استراتژیک سازمان در قالب شش منظر (مالی، مشتری، فرایندهای داخلی، رشد و یادگیری، کارکنان و تأمین کنندگان) شناسایی و سطح بندی گردید. سپس با استفاده از تکنیک ارزش نزدیکی مبتنی بر اعداد Z، شاخص های کلیدی عملکرد مرتبط با هر هدف استخراج و بر اساس داده های حاصل از پرسشنامه های تخصصی، اولویت بندی شدند. یافته های پژوهش نشان داد که هدف «آموزش کارکنان» در پایین ترین سطح نقشه استراتژی قرار داشته و نقش محرک اصلی را ایفا می کند و اهدافی نظیر «افزایش سودآوری»، «افزایش درآمد»، «وفاداری مشتری»، «ارزش برند» و «بهبود تحقیق و توسعه» در سطوح بالاتر، بیشترین تأثیرپذیری را دارند . همچنین شاخص هایی مانند «نرخ افزایش مشتریان وفادار»، «نرخ حفظ مشتری»، «نسبت هزینه تحقیق و توسعه به درآمد» و «نرخ حوادث ثبت شده» دارای اولویت بالایی در ارزیابی عملکرد بودند. در نهایت، نتایج پژوهش می تواند به تدوین راهبردهایی کاربردی در زمینه بهبود عملکرد سازمان، افزایش مزیت رقابتی و ارتقاء تصمیم گیری مدیریتی در شرکت الوند ژنراتور منجر شود و زمینه ساز توسعه مدل های ارزیابی دقیق تر در صنایع مشابه گردد.

تحلیل و ارزیابی کارایی و پیش بینی نرخ تغییرات برای سنجش عملکرد واحدهای تصمیم گیری و برنامه ریزی برای بهبود عملکرد آن ها از اهمیت زیادی برخوردار است به طوری که رقابت اصلی صنعت گران بر سر سرعت تغییرات است. این موضوع برای صنایع الکترونیکی که سرعت تحول در آن ها زیاد است اهمیت بیشتری پیدا می کند. ساعت های هوشمند به عنوان یکی از ابزارهای روبه پیشرفت طی سال های اخیر با تغییرات و پیشرفت های زیادی روبه رو بوده است. هدف از این پژوهش ارزیابی کارایی ساعت های هوشمند و همچنین پیش بینی نرخ تغییرات تکنولوژیکی فناوری این ساعت ها بوده است. در این مطالعه با استفاده از روش ناپارامتریک تحلیل پوششی داده ها و رویکرد پیش بینی فناوری با استفاده از تحلیل پوششی داده ها چارچوبی برای برآورد نرخ تغییرات تکنولوژیکی در ساعت های هوشمند یا هر دستگاه هوشمندی ایجادشده است. در ابتدا کارایی 74 مدل از ساعت های هوشمند منتشرشده طی سال های 2016 تا 2021 در سال انتشار محاسبه شده است و سپس با استفاده از رویکرد پیش بینی فناوری میزان نرخ تغییرات هر دستگاه و میانگین تغییرات در کل دستگاه ها بررسی و محاسبه شده است و درنهایت با استفاده از یافته های پژوهش و اطاعات سری زمانی موجود، شرایط و نرخ تغییرات ساعت های هوشمند برای دوره بعدی پیش بینی شده است.

هدف تحقیق حاضر بررسی سطح کارایی زیست محیطی بخش های عمده اقتصاد ایران و تاثیر آن بر ارزش افزوده بخش های مذکور می باشد. برای این منظور از داده های پانل بخش ها و زیربخش های اقتصاد ایران (کشاورزی، نفت، صنعت، حمل و نقل و بخش خانگی، تجاری و عمومی) طی دوره 1375- 1397 استفاده شده است. در این مطالعه، ابتدا میزان کارایی زیست محیطی با استفاده از روش تحلیل پوششی داده ها برآورد شده است، سپس با استفاده از الگوی خودتوضیحی با وقفه های گسترده پنلی (Panel- ARDL) اثرات کوتاه مدت و بلندمدت کارایی زیست محیطی بر ارزش افزوده بخش های مذکور ارزیابی شده است. متغیرهای بکار رفته در این پژوهش شامل نیروی کار و سرمایه به عنوان ورودی ها و ارزش افزوده به عنوان خروجی مطلوب و انتشار گاز دی اکسید کربن، به عنوان خروجی نامطلوب در نظر گرفته شده است. نتایج  بیانگر آن است که بخش کشاورزی و نفت در طی دوره مورد مطالعه از لحاظ زیست محیطی کارا هستند و بخش حمل و نقل کمترین میزان کارایی زیست محیطی را دارد. میانگین نمره کارایی بخش کشاورزی 1 و میانگین نمره کارایی بخش حمل و نقل 403/0 می باشد. نتایج اقتصادسنجی رابطه بلندمدت مثبت و معناداری بین کارایی زیست محیطی و ارزش افزوده را نشان می دهد. بعلاوه در این مطالعه نیروی کار، سرمایه و مصرف انرژی به عنوان متغیرهای ناظر در نظر گرفته شده است.

بر طبق اصول سند چشم انداز توسعه ایران و آمایش سرزمینی، زمینه سازی به منظور تحول در اقتصاد روستاها و شهرهای کم جمعیت و بازگردان رونق به اقتصاد آن ها امری اجتناب ناپذیر است که باید هر چه زودتر محقق گردد. به منظور ماندگاری جمعیت در نواحی روستایی و شهرهای کوچک و کاهش مهاجرت به کلان شهرها، سرمایه گذاری در طرح های اشتغال زا در چارچوب مقتضیات و مزیت های محلی این حوزه ها از اهمیت ویژه ای برخوردار است. یکی از این طرح های اشتغال زا احداث کارخانه های تقاضامحور است. با توجه به تأثیرات اقتصادی، اجتماعی، زیست محیطی و... کارخانه ها، انتخاب محل احداث کارخانه امری مهم و استراتژیک تلقی می گردد. این پژوهش درصدد مکان یابی احداث کارخانه کنسانتره خوراک دام و طیور در شهرستان میامی است. در این راستا و برای یافتن مکان بهینه، با استفاده از اطلاعات جغرافیایی بخش های مختلف شهرستان میامی، نظیر اطلاعات توپوگرافی، امکانات زیر بنایی، منابع طبیعی و آثار زیست محیطی، شاخص های مختلفی چون میزان تولیدات کشاورزی مرتبط با مواد اولیه کارخانه، جمعیت دام، مجموع فاصله از نزدیک ترین شهرستان های استان های مجاور و جمعیت انسان ها در نظر گرفته شده است. برای یافتن مکان بهینه از روش مکان یابی 1- میانه بر روی گراف درخت و برای سنجش بهره وری از روش تحلیل پوششی داده ها با ضرایب مقید بر مبنای مدل های برنامه ریزی ریاضی استفاده شده است. نتیجه به دست آمده نشان داد که مکان بهینه جهت احداث کارخانه کنسانتره خوراک دام و طیور در شهرستان میامی، بخش میامی است.

اولین گام برای افزایش کارایی و بهره وری، اندازه گیری، تجزیه و تحلیل، برنامه ریزی و بهبود بخشیدن به این بخش کاربردی است که مهمترین گام می تواند اندازه گیری عملکرد و بهینه سازی در مسیر توسعه شرکت ها باشد. این تحقیق با استفاده از مدل تحلیل پوششی داده ها DEA و شاخص مالم کوئیست برای ارزیابی تغییرات فاکتورها بهره وری کل TFP برای تمام پالایشگاه های گاز طبیعی در طی سال های 1394-1388 و بهره گیری از روش نهاده محور با دو نهاده و دو ستانده انجام شده است. نتایج حاصل از ارزیابی نشان از کارآمدی فنی- محیط زیستی پالایشگاه های خانگیران (هاشمی نژاد) و پارسیان در بین ۱۲ پالایشگاه گاز طبیعی در طی سال های مورد بررسی دارد. با محاسبه شاخص بهره وری کل مالم کوئیست در بین پالایشگاه های گاز طبیعی به طور متوسط ۶ پالایشگاه رشد مثبت و ۶ پالایشگاه دیگر رشد منفی بهره وری را طی سال های ۹۴-۱۳۸۸ استخراج شده است