نفیسه تدین چهارطاق

هدف از مطالعه حاضر بررسی و مقایسه کیفیت و کارآیی خردساختار دو فرهنگ زبان آموز تک زبانه، یعنی فرهنگ زبان آموز پیشرفته فارسی و فرهنگ زبان آموز مقدماتی، است. بدین منظور سی و نه سرواژه به صورت تصادفی انتخاب شد. سپس شیوه ارائه اطلاعات املایی، تلفظی، دستوری، صرفی، کاربردی و معنایی برای این سی و نه سرواژه در هر یک از دو فرهنگ مورد ارزیابی و مقایسه قرار گرفت. این ارزیابی براساس ویژگی هایی انجام شد که با مطالعه پیشینه تحقیقات برای ارزیابی فرهنگ های زبان آموز به دست آمده است. نتایج به دست آمده نشان می دهند که، به طور کلی، خردساختار فرهنگ زبان آموز پیشرفته فارسی بیشتر بر ارائه اطلاعاتی مثل حوزه تخصصی و بسامد کاربردی، تفکیک معنایی، هم آیندها و عبارات اصطلاحی و ارائه تصاویری متمرکز است که در کاربرد صحیح و روزمره سرواژه ها به کاربر کمک می کنند. این در حالی است که در خردساختار فرهنگ زبان آموز مقدماتی بیشترین تمرکز بر ارائه تعاریف نظام مند، اشاره بر روابط واژگانی و تکمیل آن به کمک مثال ها است.

مقاله حاضر به مطالعه کاربرد راهکارهای عذرخواهی توسط ترک زبانان شهر تبریز می پردازد. صد و بیست شرکت کننده (60 مرد و 60 زن) ترک زبان تبریزی که به صورت تصادفی انتخاب شده بودند، در یک آزمون تکمیل گفتمان شرکت کردند. این آزمون شامل 20 سناریو بود که در آن از 10 راهکار عذرخواهی استفاده می شد. به این ترتیب، 2400 راهکار عذرخواهی به دست آمد. راهکارها بر اساس دسته بندی بلوم-کولکا و اولشتاین (1984) تحلیل شدند. این دسته بندی شامل ابزار نشان دادن کنش منظوری، برعهده گرفتن مسئولیت، توضیح، پیشنهاد جبران، قول تکرار نکردن، نگرانی برای شنونده و استراتژی های غیرکلامی است. یافته ها نشان دادند که پرکاربردترین استراتژی ها در میان شرکت کنندگان توضیح و پیشنهاد جبران بوده است. همچنین، در برخی سناریوها بین سن، جنسیت و سطح تحصیلات و انتخاب راهکار عذرخواهی ارتباط معنی داری وجود دارد. برای مثال، در تعامل با خویشاوندان هم سطح با شرکت کننده و در ارتباط کودک و بزرگسال که در آن شرکت کننده در جایگاه بالاتری قرار دارد. یافته های این تحقیق نشان می دهد که افراد در بافت های مختلف از راهکارهای متفاوتی برای عذرخواهی استفاده می کنند.

یکی از پی آمدهای ناشی از تماس زبانی در جوامع چندزبانه، رمزگردانی یا گردش متناوب بین دو یا چند زبان است. پژوهش حاضر مطالعه ای میدانی است که به بررسی مقایسه ای میزان و جهت رمزگردانی درمیان دانش آموزان دختر و پسر مقطع متوسّطه در سه طبقه اجتماعی پردرآمد، متوسّط و کم درآمد در جامعه چندزبانه شهرستان ارومیه پرداخته است. داده های مورد نیاز به روش ضبط گفتمان طبیعی به دست آمده و متخصّص آمار و نرم افزار اس.پس.اس.اس. آن ها را تحلیل کردند. براساس نتایج به دست آمده، ارتباط بین جهت رمزگردانی و طبقه اجتماعی افراد معنی دار بود؛ بدین ترتیب که جهت غالب رمزگردانی در طبقه پردرآمد از فارسی به ترکی است، درحالی که در دو طبقه دیگر برعکس است؛ افزون بر این، طبق نتایج به دست آمده بین جنسیت و جهت رمزگردانی ارتباط معنی داری وجود ندارد؛ همچنین تفاوت میزان رمزگردانی در طبقات اجتماعی مورد بررسی و گروه های جنسی معنی دار نبود.