ابوبکر رئیسی

در سال های اخیر، شهرهای هوشمند به عنوان رویکردی جامع برای توسعه پایدار شهری و حل مشکلات پیچیده شهری مورد توجه قرار گرفته اند. حکمرانی هوشمند و حکمرانی شهری باز دو مدل کلیدی برای بهره گیری از فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدیریت شهری و ارتقای مشارکت شهروندان هستند. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حکمرانی شهری باز در تحقق اهداف شهر هوشمند و ارائه مدلی در این زمینه، با روش فراترکیب انجام شده است. این پژوهش کاربردی و ماهیت آن اکتشافی است. جامعه آماری شامل مقالات منتشرشده در پایگاه های علمی خارجی (Scopus, Emerald, Web of Science) طی سال های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۴ بود که درنهایت ۴۱ پژوهش مرتبط انتخاب و با تحلیل محتوای آنها، ابعاد و کدهای الگوی موردنظر استخراج شدند بر اساس یافته ها، ۲۶ مؤلفه در هفت دسته (شفافیت و پاسخگویی، مشارکت فعال و فراگیر، عدالت اجتماعی و پایداری، نوآوری و تحول دیجیتال، امنیت و مدیریت ریسک، چشم انداز استراتژیک، کارآمدی) به عنوان ابعاد اصلی حکمرانی شهری باز شناسایی و برچسب گذاری شدند. نتایج نشان داد این مدل ابزاری کاربردی برای پایش عملکرد دستگاه ها، تدوین راهبردهای شفافیت، بهبود تعاملات شهروندی و ارتقای اشتراک گذاری داده ها است. بدین ترتیب، با ارائه این مدل یکپارچه، دولت ها قادر خواهند بود که ضمن اطمینان از روند رو به پیشرفت استقرار حکمرانی شهری باز، به ارزیابی عملکرد بخش های وابسته به خ ود اقدام کنند.

با ورود دانشگاه ها به عصر جدید، مفهوم دانشگاه های نسل پنجم به عنوان مؤسسات آموزشی پیشرفته و پاسخگو به چالش های جهانی ظهور کرده اند. این دانشگاه ها نه تنها به آموزش و پژوهش می پردازند، بلکه به عنوان نهادهای تأثیرگذار در جامعه، مسئولیت های اجتماعی و زیست محیطی خود را نیز بر عهده می گیرند. در این راستا، حکمرانی پایدار در آموزش عالی به عنوان یک رویکرد مدیریتی و ساختاری نوین مطرح می شود که هدف آن تحقق توسعه پایدار در آموزش عالی از طریق مشارکت تمامی ذی نفعان است. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش حکمرانی پایدار در آموزش عالی و ارائه مدلی در این زمینه، با روش فراترکیب انجام شده است. این پژوهش کاربردی و ماهیت آن اکتشافی است. جامعه آماری شامل مقالات منتشرشده در پایگاه های علمی خارجی (اسکوپوس، ساینس دایرکت، امرالد) طی سال های ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵ بود که درنهایت 52 پژوهش مرتبط انتخاب و با تحلیل محتوای آن ها، ابعاد و کدهای الگوی موردنظر استخراج شدند بر اساس یافته ها، ۲۱ مؤلفه در پنج دسته (اقتصادی، سیاسی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی) به عنوان ابعاد اصلی حکمرانی پایدار در آموزش عالی شناسایی و برچسب گذاری شدند. طبق چارچوب مفهومی به دست آمده در این پژوهش، حکمرانی پایدار در آموزش عالی با تمرکز بر شفافیت، مشارکت فعال ذی نفعان، تأمین مالی پایدار و ارتقای فرهنگ مسئولیت پذیری، موجب بهبود کیفیت آموزشی، افزایش اثربخشی پژوهش ها و توسعه نوآوری در دانشگاه ها می شود. در نهایت، این حکمرانی به ایجاد محیط های آموزشی پایدار و مسئول در سطح جهانی کمک می کند.

توجه به یادگیری سازمانی و عوامل مؤثر بر آن در تمام سازمانها امری ضروری است. این پژوهش، که از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش، توصیفی همبستگی است به بررسی تأثیر رهبری کوانتومی بر یادگیری سازمانی با نقش میانجی تسهیم دانش در میان تمام معلمان و مدیران مقطع متوسط اول ناحیه یک شهر زاهدان پرداخته است. از میان جامعه آماری 202 نفر مطابق جدول مورگان به عنوان نمونه انتخاب شدند. به منظور سنجش سه متغیر پژوهش از پرسشنامه استاندارد استفاده شد. پایایی پرسشنامه ها با استفاده از آزمون آلفای کرونباخ و روایی آنها نیز با کمک روایی همگرا و واگرا تعیین شد. داده های پژوهش با کمک نرم افزار Smart PLS تحلیل شد و نتایج نشان داد، رهبری کوانتمی بر یادگیری سازمانی به طور مستقیم و غیرمستقیم  به ترتیب 443/0 و 529/0 تأثیرگذار است. تسهیم دانش بر یادگیری سازمانی تأثیر مثبت و معنی داری به میزان 170/0 دارد و تأثیر رهبری کوانتمی بر تسهیم دانش به میزان 504/0 است. با توجه به یافته های پژوهش توجه به رهبری کوانتمی و تسهیم دانش به عنوان متغیرهای تأثیرگذار بر یادگیری سازمانی از اهمیت فراوانی برخوردار است.