جلوه های زبان بدن در ارتباط عاشق و معشوق در غزلیات خاقانی(مقاله علمی وزارت علوم)
حوزههای تخصصی:
ارتباط از دو طریق کلامی و غیر کلامی حاصل می شود. در ارتباط غیر کلامی که دامنه ای گسترده دارد و تأثیرگذاری آن به مراتب بیش از کلام است، با جلوه های گوناگونی از کاربرد زبان بدن مواجهیم. پژوهش حاضر که به روشی توصیفی تحلیلی انجام شده است، بر آن بوده تا به صورت موردی به شناسایی و استخراج عناصر مختلف ارتباط غیر کلامی در غزل خاقانی بپردازد و پیام ها و مفاهیم نهفته ای را رمزگشایی کند که شاعر با استفاده از زبان بدن قصد انتقالشان را داشته است و از ورای آن ها به کشف نوع رابطه بین دو شخصیت اصلی غزل (عاشق و معشوق) نائل شود. براساس یافته های تحقیق، دامنه کاربرد زبان بدن در غزل های خاقانی بسیار گسترده و متنوع بوده است و توجه ویژه شاعر از میان جلوه های گوناگون زبان بدن، به ترتیب به حالات چشم (با تأکید بر گریستن)، آواگری غیر کلامی (با تأکید بر آه کشیدن)، و حالات لب (با تأکید بر خندیدن و بوسیدن) معطوف بوده است و حدود 65 درصد از ارتباطات غیرکلامی میان عاشق و معشوق در غزلیات، به این سه حوزه اختصاص داشتند. البته کاربرد حرکات ترکیبی و تنوع خیره کننده آن ها (22 حالت برای انتقال 45 معنی) و نیز حالات مختلف چهره و توجه خاص به رنگ رخسار نیز در غزل خاقانی تأمل برانگیز بوده است. باتوجه به بررسی های انجام شده، کاربرد زبان بدن در غزلیات خاقانی در بسیاری از موارد نشان دهنده دوری عاشق از معشوق یا امتناع معشوق از برقراری ارتباط کلامی با عاشق بود.