ارائه الگویی برای راهبری شرکتی بازدارنده سبزشوئی شرکت ها بر اساس نظریه پاردایم نوین حکمرانی سبز
منبع:
مالی و پایداری شرکتی سال ۱ زمستان ۱۴۰۴ شماره ۲
101 - 141
حوزههای تخصصی:
هدف: سبزشویی، آینه ای است که شکاف عمیق میان ادعاهای فریبنده و عملکرد واقعی سازمان ها را عریان می سازد. در این میان، راهبری شرکتی متعالی، همچون ستاره ای راهنما ظاهر می شود؛ نه صرفاً به عنوان چارچوبی نظارتی، بلکه به مثابه فلسفه ای وجودی که نفس های سازمان را با اخلاق زیست محیطی هماهنگ می سازد. در این راستا، پژوهش حاضر به ارائه مدلی بنیادی برای راهبری شرکتی بازدارنده سبزشویی شرکت ها می پردازد. روش: این مطالعه از نظر روش شناسی، اکتشافی و کیفی قلمداد می شود. به دلیل فقدان چارچوب منسجم در خصوص راهبری شرکتی بازدارنده سبزشویی شرکت ها، از رویکرد نظریه داده بنیاد با کمک مصاحبه های عمیق با خبرگان در سال ۱۴۰۴ استفاده شد. سپس با بهره گیری از تحلیل دلفی، پایایی ابعاد شناسایی شده مورد بررسی قرار گرفت. جامعه آماری پژوهش شامل ۱۴ نفر از خبرگان دانشگاهی و اساتید حسابداری صاحب نظر و دارای تجربه حرفه ای در حوزه حسابداری و گزارشگری مالی، همچنین اعضای هیئت تدوین استانداردهای پایداری و تدوین کنندگان راهبری شرکتی شرکت ها می باشند که بر اساس روش نمونه گیری هدفمند با رویکرد گلوله برفی انتخاب شدند. یافته ها : نتایج پژوهش حاضر، سه مقوله محوری (سازه های حکمرانی پایدار، فرهنگ سازمانی پایدار، سازه های اجرایی پایدار) را آشکار ساخته که در برگیرنده نُه مؤلفه اصلی (چارچوب های تصمیم گیری حسابداری سبز، ساختارهای نظارتی درون سازمانی، الزامات حقوقی بنیادین، رهبری متعهد به شفافیت حسابداری و گزارشگری، سازه های انگیزشی مبتنی بر شاخص های عملکردی کمی، الگوهای ارتباطی مبتنی بر گزارشات حسابداری پایداری، نظام های بودجه ریزی و تخصیص منابع سبز، سازه های نظارتی بر کیفیت و صحت اطلاعات محیطی و نظام های توسعه قابلیت های حسابداری پایداری) بوده و در مجموع ۴۵ مضمون مفهومی را در خود جای داده اند. این پژوهش نشان می دهد که حکمرانی مسئولانه تنها با ترکیب سه عنصر کلیدی امکان پذیر است: ساختارهای نظارتی شفاف که همچون تور ایمنی از فریبکاری های زیست محیطی جلوگیری می کنند؛ فرهنگ سازمانی اصیل که پایداری را در جان و روان سازمان جاری می سازد؛ و سازوکارهای اجرایی هوشمند که اصول نظری را به اقدامات ملموس تبدیل می نمایند. نتیجه گیری : یافته ها حاکی از آن است که سازمان های پیشرو با ایجاد پیوند ارگانیک بین این سه عنصر، نه تنها از دام سبزشویی می گریزند، بلکه پایداری را به موتور محرک نوآوری و خلق ارزش پایدار تبدیل می کنند. این چارچوب یکپارچه، الگویی بدیع ارائه می دهد که می تواند راهنمای سیاست گذاران، نهادهای نظارتی و مدیران شرکتی در طراحی نظام های حکمرانی مسئولیت پذیر باشد. نوآوری : نوآوری اساسی این پژوهش در یکپارچه سازی سطوح مختلف تحلیل و ارائه یک مدل سیستمی است. برخلاف مطالعاتی که راهبری شرکتی سبز را صرفاً مجموعه ای از مکانیسم های تشویقی می دانند، این پژوهش با معرفی مفهوم «راهبری بازدارنده»، بر جنبه های پیشگیرانه، کنترلی و پاسخگو به صورت همزمان تأکید دارد.