کنترل کوششمند و اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده در کودکان: یک مرور سیستماتیک و فراتحلیل هم زمان(مقاله علمی وزارت علوم)
منبع:
روانشناسی کاربردی سال ۱۹ پاییز ۱۴۰۴ شماره ۳ (پیاپی ۷۵)
187 - 208
حوزههای تخصصی:
هدف : پژوهش حاضر به مروری سیستماتیک و فراتحلیل هم زمان از مطالعات مربوط به ارتباط بین اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده به عنوان یکی از شایع ترین اختلالات دوران کودکی و نوجوانی، و سازه کنترل کوششمند به عنوان توانایی تنظیم رفتار، هیجانات و شناخت می پردازد.
روش : مطالعات مرتبط از سال 2003 تا 2023 با استفاده از پایگاه های علمی معتبر و کلمات کلیدی مرتبط جستجو و هشت مطالعه با کیفیت بالا بر اساس بیانیه پریزما انتخاب شدند. تحلیل داده ها با استفاده از نسخه سوم نرم افزار جامع فراتحلیل انجام شد. اندازه های اثر استخراج شده شامل 12 اندازه اثر بود و به منظور در نظر گرفتن همگنی احتمالی بین مطالعات مدل اثرات تصادفی به کار گرفته شد.
یافته ها: نتایج به دست آمده، ارتباط منفی معناداری را بین اختلالات هیجانی-رفتاری درونی شده و کنترل کوششمند نشان داد. اندازه اثر ترکیبی به دست آمده 42/0 و در سطح معنی داری 001/0 است؛ که بر اساس معیار تفسیر اندازه اثر کوهن، یک اندازه اثر متوسط رو به بالا محسوب می شود. به عبارت دیگر، کاهش کنترل کوششمند با احتمال بالاتری از بروز اختلالات درونی شده در میان کودکان و نوجوانان همراه است. نتایج فراتحلیل اعتبار آماری بالایی را نشان داد و شواهدی مبنی بر اریب انتشار وجود نداشت و قابلیت اطمینان نتایج را تقویت کرد.
نتیجه گیری: کنترل کوششمند نقش حیاتی در پیشگیری و درمان اختلالات هیجانی-رفتاری کودکی دارد. قوت نتایج به دست آمده با نمونه های سنی متنوع از سراسر جهان تأیید شد. تحقیقات آتی می بایست بر روی طراحی مداخلات مبتنی بر کنترل کوششمند متمرکز شوند تا به کاهش اختلالات هیجانی-رفتاری منجر گردد.