نسرین جعفری کادیجانی

این پژوهش با هدف تدوین بسته آموزشی تربیت اسلامی فرزندان در دوره اول کودکی (هفت سال اول) با رویکرد علامه طباطباطبایی(ره) و استاد شهید مطهری و اعتباریابی آن به صورت کیفی و با استفاده از روش تحلیل محتوا انجام شد. جامعه آماری شامل تمام آثار این دو استاد است که با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند گروه نمونه انتخاب و مبانی و عوامل تربیت با استفاده از روشهای آمار توصیفی استخراج و با استفاده از روشهای تحلیل کیفیی کدبندی، و نمودار طبقه بندی محتوایی تربیت اسلامی تهیه شد؛ سپس به تحلیل محتوای یافته های روانشناسی رشد پرداخته، و ضمن تبیین فرزندپروری، عوامل مؤثر در زمینه پرورش فرزند سالم و کارامد استخراج، و در نهایت بسته آموزشی متناسب با تأکید بر دوره های سنی اسلامی به دوره اول کودکی (هفت سال اول)، و دو دوره آموزشی (عمومی و کودکی اول) تدوین شد. به منظور اعتباریابی بسته آموزشی محقق ساخته با روش نمونه گیری همگن 15 نفر از استادان حوزه روانشناسی و علوم اسلامی به عنوان گروه نمونه انتخاب شدند و با روش کاپافلیسه، میزان توافق ارزیابان در سطح معنا داری 05/0 P< در دوره های عمومی62/0 و کودکی دوره اول 64/0 محاسبه شد که نشاندهنده توافق مطلوب است.

اینترنت در زندگی امروزی، جاری و با توجه به محاسنی چون دسترسی آسان و ضرورت کاربرد آن، عوامل متنوعی اثربخشی مطلوب و مخرب آن را تحت کنترل دارند. در پژوهش حاضر، با توجه به تبعات اعتیاد به فضای مجازی، به نقش نگرش مذهبی، حمایت اجتماعی و حالات خلقی در پیش بینی اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان مقطع متوسطه پرداخته شد. این پژوهش از نظر شیوه تحقیق توصیفی از نوع همبستگی و بر حسبِ هدف از نوع مطالعات کاربردی بود. جامعه آماری تحقیق شامل نوجوانان دختر و پسر مقطع دوم متوسطه منطقه 5 شهر تهران در سال تحصیلی 1401-1402 بود. حجم نمونه با استفاده از جدول کرجسی و مورگان، 217 نفر برآورد شد که به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اعتیاد به اینترنت یانگ (1998)، نگرش سنج مذهبی سراج زاده (1377)، حمایت اجتماعی زیمت، داهلم و فارلی (1998) و مقیاس حالات خلقی لاوی باند و لاوی باند (1995) بود. داده های حاصل از پرسشنامه ها در دو بخش توصیفی و استنباطی با استفاده از روش تی مستقل، همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج تحلیل رگرسیون نشان داد متغیرهای نگرش مذهبی، حمایت اجتماعی، افسردگی، اضطراب و استرس قادر به پیش بینی اعتیاد به اینترنت در دانش آموزان بوده و ابعاد حمایت اجتماعی و نگرش مذهبی، خصوصاً بُعد پیامدی نگرش مذهبی، سهم بیشتری در پیش بینی اعتیاد به اینترنت دانش آموزان مقطع دوم متوسطه نشان دادند. همچنین بین نگرش مذهبی و افسردگی در دختران و پسران، تفاوت معناداری وجود نداشت، امّا تأثیرحمایت اجتماعی در پسران و اضطراب و استرس در دختران به صورتِ معنادار بیشتر مشاهده گردید.

پژوهش حاضر با هدف تعیین الگوی ساختاری اهمال کاری تحصیلی بر پایه هویت اجتماعی و هویت تحصیلی با نقش میانجی هوش هیجانی در میان دانش آموزان انجام شده است. روش پژوهش نیز از نوع توصیفی همبستگی و مبتنی بر مدل یابی معادلات ساختاری ( SEM ) است. جامعه آماری شامل همه دانش آموزان دختر و پسر رشته علوم انسانی دوره متوسطه دوم شهر تهران در سال تحصیلی 1403 1402 بود که تعداد ۲۶۰ نفر از این جامعه به روش نمونه گیری تصادفی خوشه ای چندمرحله ای و بر اساس اصول جدول تاباکنیک و فیدل انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده ها شامل پرسشنامه اهمال کاری تحصیلی تاکمن(۱۹۹۱)، پرسشنامه هویت اجتماعی صفارنیا و روشن(۲۰۱۱)، پرسشنامه هویت تحصیلی واز و ایزاکسون(۲۰۰۸) و پرسشنامه هوش هیجانی برادبری و گریوز(۲۰۰۵) بوده است. تحلیل داده ها با استفاده از آمار توصیفی و مدل یابی معادلات ساختاری انجام شد. نتایج نشان داد که هویت اجتماعی و هویت تحصیلی هم به طور مستقیم و هم به طور غیرمستقیم از طریق هوش هیجانی بر اهمال کاری تحصیلی دانش آموزان تأثیر معنادار دارند( p<0.01 ). همچنین مشخص شد که سطوح بالاتر هویت اجتماعی و تحصیلی و هوش هیجانی با میزان کمتری از اهمال کاری تحصیلی همراه است. این یافته ها بر ضرورت تقویت هویت اجتماعی، هویت تحصیلی و مؤلفه های هوش هیجانی در برنامه های آموزشی و مداخلات روان شناختی تأکید و پیشنهاد می کنند که افزایش این متغیرها می تواند به کاهش اهمال کاری تحصیلی در دانش آموزان بیانجامد.