مهدی چراغی

روستاهای پیراشهری زنجان با چالش هایی نظیر مهاجرت، کمبود امکانات زیستی و اشتغال غیررسمی مواجه شده اند که بر سلامت اجتماعی ساکنان تأثیر گذاشته است. این پژوهش باهدف بررسی وضعیت سلامت اجتماعی خانوارهای این روستاها و شناسایی عوامل مؤثر بر آن انجام شد. مطالعه از نوع کاربردی و با ماهیت توصیفی - تحلیلی بود. داده ها از طریق روش های کتابخانه ای و میدانی (پرسش نامه) گردآوری شدند. جامعه آماری شامل بیست روستا در شعاع 20 کیلومتری شهر زنجان با 3047 خانوار بود. هشت روستا با روش نمونه گیری احتمالی (قرعه کشی) انتخاب شدند و با استفاده از فرمول کوکران (با خطای 05/0) 384 خانوار به عنوان نمونه تعیین شدند. برای تحلیل داده ها از آزمون تی تک نمونه ای و مدل نرو-فازی استفاده شد. یافته ها نشان داد که عامل اقتصادی با ورودی 14/12 و خروجی 29/14 بیشترین تأثیر را بر سلامت اجتماعی داشت. عامل اجتماعی با ورودی 77/10 و خروجی 32/12 در رتبه دوم قرار گرفت و اثر مثبت قابل توجهی نشان داد. عامل فردی با ورودی 16/8 و خروجی 61/8 تأثیر کمتری نسبت به عوامل اقتصادی و اجتماعی داشت. عامل کالبدی-زیست محیطی با ورودی 9/7 و خروجی 14/8 کمترین اثر را بر سلامت اجتماعی ساکنان داشت. این نتایج بر اهمیت عوامل اقتصادی و اجتماعی در تقویت سلامت اجتماعی تأکیددارند و می توانند به سیاست گذاری های منطقه ای برای بهبود کیفیت زندگی کمک کنند. پیشنهاد می شود برنامه هایی برای تقویت اشتغال پایدار و روابط اجتماعی طراحی شود.