وحیده زارع گاوگانی

مقدمه: امروزه، عرصه های کار کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی از کتابخانه ها به مراکز اطلاعاتی، پژوهشی، بالینی، فناوری و فضای مجازی تغییر و گسترش یافته است. از این رو، تطبیق برنامه های درسی این رشته با نیازهای روز جامعه امری ضروری است. این مطالعه با هدف بازنگری و طراحی برنامه درسی کارورزی مقاطع تحصیلات تکمیلی کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی براساس نیازهای حرفه ای جدید این رشته انجام شد. روش ها: پژوهش حاضر به صورت ترکیبی (کمی–کیفی) در دو مرحله انجام شد. در مرحله اول، داده های کمی از طریق نظرسنجی ۳۶۰ درجه با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته، میان دانشجویان، دانش آموختگان، اساتید و مدیران مراکز کارورزی در بازه سه ماهه (آذرتا بهمن1402) گردآوری و با آمار توصیفی در نرم افزار SPSSتحلیل شد. در مرحله دوم، داده های کیفی از طریق بحث های گروهی متمرکز با سیاست گذاران رشته بر اساس الگوی کروگر و کیسی جمع آوری و با روش تحلیل موضوعی بررسی شد تا چارچوبی برای بازنگری برنامه کارورزی در رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی ارائه شود. یافته ها: درحیطه اهمیت و ضرورت کارورزی، تمام شرکت کنندگان موافق بودند کهکارورزی پلی بین دروس و عرصه های کاری است. درحیطه عرصه و محل، توسعه کارورزی درکتابداری بالینی-پزشکی و عمل مبتنی بر شواهد در دوره کارشناسی ارشد با میانگین(0/67±4/59) و مشارکت در اموراجرایی، مدیریتی و سیاست گذاری در دوره دکتری با میانگین (0/74± 4/59) مورد توافق قرار گرفت. دانشجویان باگسترش محل کارورزی به سایر مراکز (0/78± 4/33) و چندمرکزی بودن آن برای کسب تجربه و مهارت (0/73± 4/40) موافق بودند. در بخش کیفی، اجرای کارورزی در سه مرحله و چهار حیطه بالینی-پزشکی، فناوری و ارتباطات، پژوهش وکتابخانه ها و مراکز اطلاعاتی مورد توافق قرار گرفت. نتیجه گیری: بین آموزش عملی رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی و نیازهای واقعی جامعه فاصله وجود دارد. پرکردن این شکاف نیازمند بازنگری اساسی درکل برنامه درسی کارورزی این رشته می باشد. برنامه های کارورزی باید شامل راهنمایی های دقیق، فرصت های آموزش عملی و محیط های حمایتی باشد که دانشجویان رشته کتابداری و اطلاع رسانی پزشکی را برای ورود به مراحل بالاتر تحصیل و حرفه آماده کند.

هدف: هدف اصلی این مطالعه، بررسی راه ها، منابع و اهداف اطلاع جوئی سلامت اعضای کتابخانه های عمومی شهر قزوین، وابسته به نهاد کتابخانه های عمومی کشور است. روش: این مطالعه به روش توصیفی مقطعی و در بین 200 نفر از اعضای 4 کتابخانه عمومی شهر قزوین (وابسته به نهاد کتابخانه های عمومی کل کشور) در آذرماه سال 1390 انجام شد. برای تجزیه و تحلیل داده ها از شاخص های آمار توصیفی نظیر فراوانی و درصد فراوانی استفاده شد. یافته ها: یافته ها نشان می دهد، تقریباً تمامی اعضای کتابخانه های عمومی شهر قزوین نیاز به اطلاعات سلامت را در زندگی روزمره خود احساس کرده اند. پاسخ بیشتر آنها به این احساس، رفتاری منفعلانه بوده است. رایج ترین مجرای کسب اطلاعات سلامت، تماشای تلویزیون می باشد. همچنین در بین منابع مورد استفاده، تلویزیون در رتبه اول قرار دارد. در میان منابع اینترنتی، از موتورهای جست وجوگر بیشتر استفاده شده است. پیشگیری از بیماری ها مهم ترین هدف افراد از جست وجوی اطلاعات سلامت می باشد. اصالت/ارزش: این مطالعه به خاطر جدید بودن خدمات اطلاعاتی سلامت در کتابخانه های عمومی کشور و همچنین تأکیدی که وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی و برنامه حاکمیت بالینی بر مشارکت جامعه و بیماران در تصمیم گیری سلامت خود دارند، دارای جایگاه خاصی است. این مطالعه برای نهاد کتابخانه های عمومی به منظور سیاست گزاری در زمینه ارائه خدمات اطلاعاتی سلامت از طریق کتابخانه ها بسیار ارزشمند و منحصربه فرد است؛ زیرا علاوه بر نشان دادن گرایش، نیاز و علاقه اعضای کتابخانه ها؛ مجراها و نوع منابعی که مورد علاقه مندی آنها می باشد را نیز نشان می دهد.