آثار چوبی صفرعلی بیدگلی، هنرمند نجار نیمه دوم دوره قاجاری (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
یکی از هنرمندان نجار دوره قاجاری منطقه کاشان که از وی اطلاعات چندانی در دست نیست، صفرعلی بیدگلی است. در این مقاله، هشت اثر نجاری وی معرفی می شود؛ این آثار که برخی از آنان تاکنون شناسایی نشده بودند، شامل سه در دو لنگه ای چوبی زیارتگاه امامزاده محمد نوش آباد، مسجدجامع ابیانه و بی بی شاه زینب یزدل، چهار منبر در حسینیه چهارسوق آران، حسینیه توی ده نوش آباد، مسجدجامع ابیانه و حسینیه خانقاه بیدگل و یک رحل سلطانی است. این آثار طی دوره ای پنجاه ساله از سال 1267 تا 1317 هجری قمری انجام شده است. هدف اصلی این مقاله شناسایی آثار صفرعلی و شناختی هرچند کوتاه از زندگی اوست. ازاین رو در پی این پرسش هستیم که صفرعلی کیست و از وی چه آثاری بر جای مانده و این آثار به لحاظ هنری و محتوایی چه ویژگی هایی دارد؟ داده های پژوهش عموماً به صورت میدانی جمع آوری شده و سپس با توجه به منابع اِسنادی، توصیف و تحلیل شده است. صفرعلی هنرمندی است که بیشترین حجم آثار نجاری اواخر دوره قاجاری و آخرین منبت کاری های فاخر مذهبی منطقه کاشان از اوست. سبک بیشتر این آثار که ادامه خلاقانه شیوه معاصران است، شامل منبت کاری نقوش هندسی بر محور شمسه و طرح های گل میخی خلال آن است. آثار وی به لحاظ هنری، ارزشمند و به لحاظ محتوا دربردارنده نام هنرمند، بانیان، تاریخ و مفاهیم دینی به ویژه باورها و عقاید شیعی در قالب عبارات عربی و اشعار فارسی است. از محمود پسر صفرعلی نیز که در چند کار نجاری با پدر همکاری داشته، لنگ دربی منبت کاری در مسجدجامع نوش آباد بر جای مانده است.The Wooden Works of Safar Ali Bidgoli, a Woodcarver Artist of the Late Qajar Period
One of the Qajar-era woodworker-artists from the Kashan region, about whom little is known, is Safar Ali Bidgoli. This article introduces eight of his woodworking pieces, some of which had not been previously identified. These works include three double-leaf wooden doors from the shrines of Shahzadeh Mohammad in Nushabad, the Jameh Mosque of Abyaneh, and Bibi Shah Zeynab in Yazdel; four pulpits located in the Chahar-Suq Hosseiniyeh of Aran, Tuydeh Hosseiniyeh in Nushabad, the Jameh Mosque of Abyaneh, and the Khanqah Hosseiniyeh in Bidgol; and one royal Qur’an stand (rahl). These works were created over fifty years, from 1267 to 1317 AH (circa 1850–1900 AD). This study aims to identify Safar Ali's works and to provide a preliminary understanding of his life. Therefore, the central questions pursued are: Who was Safar Ali? What works of his have survived? Moreover, what artistic and thematic features do these works possess? The research data were primarily collected through fieldwork and subsequently described and analyzed using historical sources. Safar Ali is an artist responsible for the most extensive body of woodwork from the late Qajar period, including some of the last distinguished religious woodcarvings in the Kashan region. The style of most of his works—an innovative continuation of his contemporaries' approach—involved woodcarving geometric patterns centered on sunburst motifs, interspersed with floral spike designs. His pieces are artistically significant and, in terms of content, include the names of the artist and donors, dates, and religious concepts—especially Shia beliefs—expressed through Arabic inscriptions and Persian poetry. A carved door panel in the Jameh Mosque of Nushabad also remains as a testament to Mahmoud, the son of Safar Ali, who collaborated with his father on some woodworking projects.
تبلیغات
