نقد و بررسی ماهیت علم دینی؛ مطالعه موردیِ نقد تعریف های علم اقتصاد اسلامی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
دینی بودن اقتصاد، به مثابه یک علم مهم در عرصه علوم اجتماعی، برای مسلمانان و اندیشمندان آن ها یک دغدغه بزرگ است. شکی نیست که فقه، اخلاق و مکتب اقتصادی به مثابه علومی دینی در مراکز حوزوی و دانشگاهی تلقی به قبول شده است؛ اما در پذیرش علم اقتصاد اسلامی مشکلاتی وجود دارد. به نظر می رسد شناخت دقیقی از علم اقتصاد اسلامی که بر پایه های صحیح دینی و علمی مبتنی باشد وجود ندارد. شناخت های ناقص موجب دور شدن حوزه و دانشگاه از یکدیگر شده و وحدت این دو سازمان مؤثر برای حل آن دغدغه بزرگ را خدشه دار می کنند. برای دست یابی به تعریف دقیق علم اقتصاد اسلامی، ابتدا تعریف های پژوهشگران اقتصاد اسلامی را بر اساس (هدف، موضوع و روش) بیان و نقد کرده و سپس به تعریفی می رسیم که دارای ویژگی های ذیل است: ۱- موضوع، هدف نهایی و روش علم اقتصاد اسلامی جهان شمول است؛ ۲- جهان شمول بودن روش بدین معناست که با یک روش کیفی و کمی مبتنی بر سنت های الهی «امداد» و «صبر و ارتباط» همه نظام های اقتصادی اسلامی و غیراسلامی تحلیل می شوند؛ ۳- به علت تفاوت های کیفی «امدادهای عام» و «امدادهای خاص»، ممکن است تحلیل های اقتصادی جهان شمول کمتر داشته باشیم (بومی شدن بیشتر تحلیل ها).Criticism and examination of the nature of religious science (Case study: Criticism of definitions of Islamic economics)
The religious nature of economics, as an important science in the field of social sciences, is a major concern for Muslims and their scholars. There is no doubt that jurisprudence, ethics, and the economic school have been accepted as religious sciences in seminary and university centers; but there are problems in accepting Islamic economics. It seems that there is no accurate understanding of Islamic economics that is based on correct religious and scientific foundations. Incomplete understandings have caused the seminary and the university to distance themselves from each other and undermine the unity of these two effective organizations to solve that major concern. To achieve a precise definition of Islamic economics, we first express and criticize the definitions of Islamic economics researchers based on (objective, subject, and method) and then we arrive at a definition that has the following characteristics: 1- The subject, ultimate objective, and method of Islamic economics are universal; 2- The universality of the method means that all Islamic and non-Islamic economic systems are analyzed with a qualitative and quantitative method based on the divine traditions of "aid" and "patience and communication". 3- Due to the qualitative differences in "general and specific aid", we may have less universal economic analyses (more localization of analyses).
تبلیغات
