شناسایی و تحلیل شاخص های محیط زیست طبیعی و ارتباط آنها با توسعه سلامت محور در روستا-شهر واجارگاه (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
محیط زیست طبیعی یکی از مهم ترین مؤلفه های مؤثر بر کیفیت زندگی و سلامت جوامع انسانی به شمار می رود. در نواحی روستا شهری که ویژگی های روستایی و شهری را به طور همزمان در خود دارند، تخریب منابع طبیعی و تغییرات اکولوژیکی می تواند پیامدهای جدی بر سلامت جسمی و روانی ساکنان داشته باشد. پژوهش حاضر با هدف شناسایی و تحلیل شاخص های محیط زیست طبیعی و بررسی ارتباط آن ها با توسعه سلامت محور در روستا-شهر واجارگاه انجام شده است. این پژوهش کیفی-اکتشافی بوده و تجزیه و تحلیل داده ها با روش تحلیل تم انجام گرفته است. جامعه آماری شامل خبرگان محلی (مسئولان، متخصصان محیط زیست، فعالان سلامت و روستاییان آگاه) است. روش نمونه گیری به صورت گلوله برفی بوده و محقق طی مصاحبه نیمه ساختاریافته با 9 نفر از خبرگان به اشباع نظری دست یافته است. بررسی عمیق داده های کیفی و کدگذاری منظم آنها به استخراج پنج تم اصلی منجر شد. یافته های پژوهش در قالب ۵ تم اصلی شامل کیفیت عناصر محیط طبیعی، پوشش گیاهی و تنوع زیستی، مدیریت محیطی و نهادی، مشارکت و آگاهی مردم و پیامدهای سلامت محور محیط زیست طبقه بندی شده است. هر یک از این تم ها دارای تم های فرعی و پایه هستند که از متن مصاحبه ها استخراج شده اند. نتایج نشان می دهد که افت کیفیت آب، هوا و خاک، نابودی پوشش گیاهی، ضعف در مدیریت پسماند و فاضلاب و نبود آموزش زیست محیطی، از جمله مهم ترین تهدیدهای زیست محیطی در واجارگاه هستند که پیامدهای مستقیمی بر سلامت جسمی و روانی ساکنان دارند. همچنین، مشارکت پایین مردم، بی اعتمادی به نهادهای محلی و نبود سیاست های سلامت محور از جمله چالش های مهم در مسیر توسعه پایدار منطقه محسوب می شوند. این پژوهش بر ضرورت بازنگری در سیاست های محیط زیستی، تقویت مشارکت اجتماعی، بهبود زیرساخت های محیطی و ارتقای آگاهی عمومی در راستای توسعه سلامت محور تاکید دارد. یافته های این تحقیق می تواند به عنوان مبنایی برای طراحی برنامه های عملیاتی، سیاست گذاری محلی و مطالعات آینده مورد استفاده قرار گیرد.Identification and analysis of natural environment indicators and their relationship with health-oriented development in rural-urban Vajargah
The natural environment is one of the most important factors affecting the quality of life and health of human societies. In rural-urban areas that simultaneously have rural and urban characteristics, the destruction of natural resources and ecological changes can have serious consequences on the physical and mental health of residents. The present study aimed to identify and analyze natural environment indicators and examine their relationship with health-oriented development in rural-urban areas. This qualitative-exploratory research was conducted and data analysis was conducted using the theme analysis method. The statistical population included local experts (officials, environmental specialists, health activists, and informed villagers). The sampling method was snowball and the researcher achieved theoretical saturation through semi-structured interviews with 9 experts. An in-depth review of qualitative data and their systematic coding led to the extraction of five main themes. The research findings were categorized into five main themes including the quality of natural environment elements, vegetation and biodiversity, environmental and institutional management, public participation and awareness, and health-oriented environmental consequences. Each of these themes has sub-themes and basic themes that were extracted from the interview texts. The results show that the decline in water, air and soil quality, the destruction of vegetation, poor waste and sewage management and the lack of environmental education are among the most important environmental threats in Vajargah, which have direct consequences on the physical and mental health of residents. Also, low public participation, distrust in local institutions and the lack of health-oriented policies are considered important challenges in the path of sustainable development of the region. This research emphasizes the need to review environmental policies, strengthen social participation, improve environmental infrastructure and raise public awareness in line with health-oriented development. The findings of this research can be used as a basis for designing operational programs, local policy-making and future studies.
تبلیغات
