بررسی تحلیلی -تطبیقی دیدگاه وهابیت و نقشبندیه در تفسیر آیات دال بر سماع موتی (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
مفهوم «سماع موتی» یا شنیدن مردگان، یکی از موضوعات چالش برانگیز در کلام و تفسیر اسلامی است که به توانایی ارواح اموات برای شنیدن سخنان زندگان اشاره دارد. این پژوهش با هدف بررسی تطبیقی دیدگاه وهابیت ونقشبندیه در تفسیر آیات قرآنی دال بر سماع موتی، به تحلیل رویکردهای این دو جریان در فهم آیات مورد بحث می پردازد. روش تحقیق تطبیقی است و از تحلیل متنی و مطالعه اسنادی متون تفسیری و کلامی وهابی و صوفی برخوردار می باشد. یافته ها نشان می دهد که نقشبندیه با تأکید بر حیات برزخی و تفسیر عرفانی آیات، مانند آیه ۸۰ سوره نمل و آیه ۲۲ سوره فاطر، امکان شنیدن مردگان را تأیید می کنند و این باور را با اعمالی نظیر توسل به اولیاء و زیارت قبور هم راستا می دانند. در مقابل، وهابیت با رویکردی ظاهری و با استناد به همان آیات، سماع موتی را به معنای عام رد کرده و آن را تنها در موارد محدود و منصوص می پذیرند. نتایج این پژوهش می تواند به فهم بهتر اختلافات الهیاتی میان این دو جریان و تقویت گفت وگوی بین مذهبی کمک کند.این پژوهش با پر کردن خلأ مطالعاتی در بررسی تطبیقی این دو جریان، زمینه جهت بررسی آرای نقشبندیه به عنوان یک اهل سنت درتقابل با وهابیت فراهم می کند.An Analytical-Comparative Study of Wahhabism and Naqshbandiyya Perspectives on the Interpretation of Quranic Verses Indicating the Sama‘ al-Mawtá (Hearing of the Dead)
The concept of Sama‘al-Mawtá (thearing of the dead) is one of the contentious topics in Islamic theology and exegesis, referring to the ability of the souls of the deceased to hear the speech of the living. This study aims to comparatively examine the views of Wahhabism and the Naqshbandiyya Sufi order regarding the interpretation of Quranic verses that indicate Sama‘ al-Mawtá. Employing a comparative methodology and textual analysis of relevant Wahhabi and Sufi theological and exegesis literature, the research analyzes the hermeneutical approaches of these two currents. Findings reveal that the Naqshbandiyya, emphasizing the intermediate (Barzakh) life and adopting an esoteric interpretation of verses such as Qur’an 27:80 (Surah Naml) and 35:22 (Surah Fāţir), affirm the possibility of the dead hearing and correlate this belief with practices such as intercession through saints and visiting graves. In contrast, Wahhabism, with a literalist approach, rejects the general interpretation of Sama‘ al-Mawtá based on the same verses and limits its acceptance to only specific, explicitly stated cases. The results of this research contribute to a better understanding of the theological differences between these two movements and promote inter-sectarian dialogue. By filling a research gap in the comparative study of these traditions, this work lays the groundwork for further exploration of the Naqshbandiyya as a Sunni group in contrast to Wahhabism.
تبلیغات
