از دانشگاه تا سیاست گذاری: چالش ها و فرصت های حضور فارغ التحصیلان جغرافیا در تصمیم سازی های کلان توسعه ای در ایران (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
رشته جغرافیا به عنوان دانشی میان رشته ای، ظرفیت های گسترده ای برای تحلیل فضایی، برنامه ریزی سرزمین و مدیریت محیطی دارد. با وجود این، حضور جغرافیدانان در سطوح کلان تصمیم سازی ایران کمتر از ظرفیت های واقعی آنان بوده است. پژوهش حاضر با هدف بررسی چالش ها و فرصت های حضور جغرافیدانان در فرآیندهای سیاست گذاری و توسعه ای ملی طراحی شده است و از رویکردها و ابزارهای ترکیبی در قالب الگوهای کمی و کیفی نظیر تحلیل های آماری، توزیع پرسش نامه و نیز پنل های نخبگانی بهره گرفته است. در بخش کمی، داده ها از طریق پرسشنامه ای استاندارد میان ۲۳۰ نفر از فارغ التحصیلان و کارشناسان حوزه جغرافیا در نهادهای اجرایی گردآوری شد. در بخش کیفی نیز مصاحبه های نیمه ساختاریافته با ۱۵ صاحب نظر دانشگاهی و مدیر اجرایی انجام گرفت. یافته های کمی نشان داد که بیش از ۶۵٪ پاسخگویان میزان بهره گیری از تخصص جغرافیا در تصمیم سازی های کلان را «کم» یا «خیلی کم» ارزیابی کرده اند، در حالی که ۷۸٪ معتقد بودند جغرافیا می تواند نقشی مؤثر در آمایش سرزمین، مدیریت بحران و توسعه پایدار ایفا کند. تحلیل کیفی نیز چهار دسته چالش اصلی (ضعف جایگاه سازمانی جغرافیدانان، فقدان ارتباط دانشگاه و نهادهای تصمیم ساز، غلبه نگاه فنی اقتصادی در سیاست ها، و کمبود مهارت های بین رشته ای) و سه فرصت کلیدی (رشد فناوری های مکانی، گسترش رویکرد توسعه پایدار، و نیاز به مدیریت بحران های اقلیمی و زیست محیطی) را آشکار ساخت. این نتایج نشان می دهد که اگرچه جغرافیدانان در ایران با موانع ساختاری و نهادی مواجه اند، اما فرصت های نوظهور می تواند جایگاه آنان را در سیاست گذاری ارتقا بخشد. بنابراین، توجه به بازنگری در سیاست های آموزشی و ایجاد بستر نهادی برای مشارکت جغرافیدانان ضرورتی راهبردی است.متن
From Academia to Policy-Making: Challenges and Opportunities for the Engagement of Geography Graduates in National Developmental Decision-Making in Iran
Geography, as an interdisciplinary science, offers extensive capacities for spatial analysis, territorial planning, and environmental management. Despite these potentials, the actual involvement of geographers in Iran’s high-level decision-making processes has remained far below their real capacity. This study was designed to examine the challenges and opportunities for the participation of geographers in national policy-making and developmental processes, using a mixed-methods approach that combined quantitative and qualitative techniques, including statistical analyses, questionnaire surveys, and expert panels. In the quantitative phase, data were collected through a standardized questionnaire distributed among ۲۳۰ geography graduates and practitioners working in executive institutions. In the qualitative phase, semi-structured interviews were conducted with ۱۵ academic experts and executive managers. The quantitative findings revealed that more than ۶۵% of respondents rated the use of geographical expertise in national decision-making as “low” or “very low,” while ۷۸% believed that geography could play a significant role in territorial planning, crisis management, and sustainable development. The qualitative analysis identified four major categories of challenges (weak organizational position of geographers, lack of university–policy linkages, dominance of techno-economic perspectives in policies, and shortage of interdisciplinary skills) alongside three key opportunities (the growth of geospatial technologies, the expansion of sustainability-oriented approaches, and the urgent need for managing environmental and climatic crises). These findings highlight that although geographers in Iran face substantial structural and institutional barriers, emerging opportunities may enhance their role in policy-making. Consequently, revisiting educational policies and establishing institutional frameworks for geographers’ participation should be considered a strategic necessity.
تبلیغات
