نقش دسترسی به پارک های شهری بر سلامت روان بانوان (مطالعه موردی: شهر اردبیل) (مقاله علمی وزارت علوم)
درجه علمی: نشریه علمی (وزارت علوم)
آرشیو
چکیده
سلامت روان زنان، به عنوان یکی از مؤلفه های کلیدی سلامت عمومی، تحت تأثیر عوامل محیطی از جمله کیفیت و دسترسی به فضاهای عمومی شهری قرار دارد. با گسترش شهرنشینی و افزایش تنش های روانی، بررسی نقش پارک های شهری در ارتقای سلامت روان بانوان، به ویژه در شهرهای متوسط، ضرورتی روزافزون یافته است. پژوهش حاضر باهدف بررسی تأثیر دسترسی به پارک های شهری بر سلامت روان بانوان، در شهر اردبیل انجام شد. این مطالعه با روش توصیفی- تحلیلی و رویکرد کاربردی، بر پایه داده های حاصل از ۴۰۰ پرسش نامه گردآوری شده از طریق نمونه گیری تصادفی سیستماتیک انجام گرفت. ابزار پژوهش شامل ۵۸ گویه در قالب پنج شاخص اصلی: کالبدی-فضایی، فرهنگی-اجتماعی، امنیت، دسترسی، و سلامت روان بود. نتایج تحلیل داده ها با آزمون تی تک نمونه، ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون چندگانه نشان داد که شاخص های کالبدی-فضایی (میانگین ۳.۱۷) و فرهنگی-اجتماعی (میانگین ۳.۰۵) از وضعیت نسبتاً مطلوبی برخوردار بودند. بین سلامت روان با دسترسی به پارک های شهری (ضریب همبستگی 63/0) و شاخص فرهنگی-اجتماعی (0.63) رابطه مثبت و معناداری مشاهده شد. همچنین، نتایج تحلیل رگرسیون بیانگر آن بود که شاخص های کالبدی-فضایی (239/۰β=) و فرهنگی-اجتماعی (131/0β=) بیشترین تأثیر را بر سلامت روان داشته اند درحالی که شاخص ایمنی و امنیت معنادار نبود. افزون بر این، دسترسی به پارک های شهری (145/0β=) و عوامل فرهنگی-اجتماعی (177/0β=-) تأثیر معناداری بر کاهش افسردگی بانوان نشان دادند. در مجموع، یافته های پژوهش بر ضرورت طراحی و بهبود زیرساخت های کالبدی و اجتماعی فضاهای سبز شهری، به منظور ارتقای سلامت روان بانوان تأکید دارد.The Role of Access to Urban Parks in Women’s Mental Health, (Case Study ;Ardabil City)
Women's mental health constitutes a fundamental dimension of public health that is significantly influenced by environmental determinants, particularly the quality and accessibility of urban green spaces. Amid rapid urbanization and escalating psychological stressors, investigating the therapeutic potential of urban parks for women's psychological wellbeing - especially in secondary cities - has emerged as a critical research imperative.This empirical study examines the relationship between urban park accessibility and women's mental health outcomes in Ardabil, Iran, employing a robust mixed-methods approach. Our methodology integrates descriptive-analytical techniques with applied research objectives, utilizing systematic random sampling to collect 400 survey responses. The research instrument operationalizes five key dimensions through 58 carefully designed items: physical-spatial characteristics, socio-cultural factors, safety perceptions, accessibility metrics, and mental health indicators.Statistical analyses, including one-sample t-tests, Pearson correlation coefficients, and multiple regression modeling, yield several noteworthy findings. The physical-spatial (M=3.17, SD=0.42) and socio-cultural (M=3.05, SD=0.39) dimensions demonstrate relatively favorable conditions. We identify strong positive correlations between mental health outcomes and both park accessibility (r=0.63, p<0.01) and socio-cultural factors (r=0.63, p<0.01). Regression results reveal that physical-spatial attributes (β=0.239, p<0.05) and socio-cultural elements (β=0.131, p<0.05) serve as the most significant predictors of mental health, while safety indicators show no statistically significant relationship.Notably, our analysis demonstrates that park accessibility (β=0.145, p<0.05) and socio-cultural factors (β=-0.177, p<0.05) significantly mitigate depressive symptoms among female participants. These findings underscore the critical importance of holistic urban planning that prioritizes both the physical infrastructure and social dynamics of green spaces to optimize mental health benefits for women in urban environments.
تبلیغات
