روشنفکر غیرمذهبی

گروه های روشنفکری و روحانیت همواره به عنوان دو گروه اثرگذار بر تحولات سیاسی اجتماعی ایران در دوره پهلوی دوم مطرح بودند در طی این دوران گروه های مختلف روشنفکری اعم از چپ گراها و ملی گراها فعالیت می کردند و روحانیون به عنوان پاسداران دین در ایران مواضع مختلفی در برابر این گروه های روشنفکری اتخاذ کردند. روحانیون در مقابل حزب توده که فعالیت های علنی و مخفی آن در واقع بر دو اصل مارکسیسم – لنینیسم استوار بود و ضدیت با باورهای مذهبی به عنوان یک مبنای اصلی تفکر مارکسیستی به شمار می آمد موضع گرفته و درجریان ملی شدن صنعت نفت علی رغم تفاوت در نوع نگاه روشنفکران ملی گرا و روحانیون به نقش دین در اجتماع روحانیون برای مبارزه با استبداد داخلی و استعمار خارجی از ملی شدن صنعت نفت و دکتر مصدق حمایت کردند،اما با نخست وزیری دکتر مصدق به دلیل نوع نگرش آن ها به سنت و مدرنیسم بین آن ها اختلاف ایجاد شد و منجر به کودتای 28 مرداد سال1332 شد.گروه های مختلف روشنفکری و روحانیون بعد ازکودتای28مرداد به حاشیه رفتند. و در مدتی کم تر از یک دهه ابتکار عمل یا توانایی فعالیت و قدرت تأثیرگذاری در امور از آن ها سلب شد.به طور کلی این مقاله به دنبال پاسخ به این سوال می باشد که چه عواملی بر رابطه میان گروه های روشنفکری غیر مذهبی و روحانیت در پهلوی دوم تاثیر داشته است.و در پاسخ به این سوال باید گفت که نوع نگرش به سنت و مدرنیسم و تفاوت در ماهیت نظام سیاسی در دوره پهلوی دوم عوامل تاثیر گذار در رابطه میان روحانیت و جریان های روشنفکری بوده است.