باشگاه حاجی بابا

تا اواسط سده نوزدهم میلادی، فرش های شرقی در ایالات متحده به سبب عرضه محدود شناخته شده نبودند، اما توسعه زیرساخت های آمریکا، به ویژه پس از جنگ جهانی اول، واردات سپس تقاضا برای فرش را افزایش داد. در همین دوران، باشگاه حاجی بابا (۱۹۳۲م) در نیویورک تأسیس شد. هدف این پژوهش، شناسایی نقش این باشگاه در نهادینه سازی مطالعات علمی بر فرش های شرقی در ایالات متحده است. نگارنده کوشیده است به این پرسش پاسخ دهد: باشگاه حاجی بابا چگونه در بستر شرایط اجتماعی اوایل سده بیستم میلادی شکل گرفت و چه نقشی در تحول مطالعات علمی و مجموعه داری فرش های شرقی در آمریکا بازی کرد؟ پژوهش با رویکرد تاریخ اجتماعی و شیوه تحلیل کیفی با اتکا به اسناد و داده های کتابخانه ای به سر انجام رسیده است. نتایج نشان می دهد، باشگاه حاجی بابا، نقشی برجسته در شکل گیری مطالعات نظام مند و مجموعه داری علمی فرش های شرقی در آمریکا بازی کرد. حاجی بابا در دورانی تأسیس شد که بازار فرش گرفتار رکود، اما علاقه به ابعاد فرهنگی و هنری فرش رو به گسترش بود. حاجی بابا با ایجاد تعادل میان رویکرد تجاری و علمی، زمینه بررسی دقیق ترِ فرش های روستایی و عشایری را فراهم کرد و با انتشار آثار پژوهشی، برگزاری نمایشگاه ها و همکاری با متخصصان، به ارتقای جایگاه فرش در مطالعات هنری و فرهنگی آمریکا یاری رساند.