خودکارآمدی معلمی

هدف پژوهش حاضر، بررسی رابطه تعهد حرفه ای نومعلمان از طریق یک الگوی علیّ بر اساس خودکارآمدی با میانجیگری انگیزشی معلمی مبتنی بر نظریه شناختی-اجتماعی بندورا و نظریه خودتعیین گری است. روش تحقیق کمّی، از نوع توصیفی و معادلات ساختاری است. نومعلمان استان خراسان رضوی که در سال های95، 96 و 97 شروع به کار نموده اند، جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می دهند. به منظور آزمون مدل، نمونه ای به حجم ۳۴۷ آزمودنی از بین ۳۳۳۹ نومعلمان استان خراسان رضوی انتخاب شد. پرسشنامه های انگیزش معلمی، خودکارآمدی معلمی و تعهدحرفه ای معلم توسط محقق ساخته و اعتبارسنجی شد. برای تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون، تحلیل عاملی تأییدی و اکتشافی، آزمون t و مدل معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج اجرای همبستگی پیرسون نشان داد که انگیزش معلمی، خودکارآمدی معلمی و تعهدحرفه ای معلم دو به دو با یکدیگر همبستگی دارند (p<0.05). با اجرای الگوی معادلات ساختاری برای آزمون رابطه انگیزش معلمی و خودکارآمدی معلمی و تعهدحرفه ای، مشخص شد که الگوی پیشنهادی از برازش مناسبی برخوردار است و تعهد حرفه ای به خوبی از طریق خودکارآمدی معلمی و انگیزش معلمی پیش بینی و تبیین شده است (93/0NNFI=، 09/0=RSMEA).

خودکارآمدی معلمی، عامل مهمی است که در انگیزش شغلی و تداوم حرفه ای معلمی نقش دارد. یکی از عوامل مهم اثرگذار بر خودکارآمدی معلمی، ادراک از محیط کلاس های دانشگاهی است. از این رو هدف پژوهش حاضر بررسی نقش ادراکات محیطی کلاس بر خودکارآمدی معلمی دانشجو-معلمان بود. طرح پژوهش توصیفی از نوع مدل معادلات ساختاری و جامعه ی آماری شامل دانشجو معلمان دو ترم آخر دانشگاه فرهنگیان خراسان رضوی (مشهد) ورودی سال 1397 بودند. از این جامعه 400 دانشجو به روش نمونه گیری خوشه ای چندمرحله ای انتخاب و به پرسشنامه ی خودکارآمدی معلمی و ادراکات محیط کلاسی دانشگاهی پاسخ دادند. جهت تحلیل داده ها از ضریب همبستگی پیرسون و مدل یابی معادلات ساختاری استفاده شد. نتایج اجرای همبستگی پیرسون نشان داد که مؤلفه های ادراکات محیط کلاسی دانشگاهی و خودکارآمدی معلمی دو به دو با یکدیگر همبستگی دارند (001/0P<). نتایج اجرای الگوی معادلات ساختاری نیز نشان دهنده ی برازش مطلوب الگوی پیشنهادی بود. بر این اساس به نظر می رسد بهبود محیط کلاسی دانشگاهی به لحاظ جاذبه، چالش انگیزی، انتخاب، معنا و خودکارآمدی تحصیلی به خودکارآمدی معلمی دانشجو-معلمان کمک خواهد کرد. برای بررسی نقش هر یک از مولفه های ادراکات محیطی کلاسی در خودکارآمدی معلمی از رگرسیون چندگانه استفاده شد. نتایج نشان می دهد که حق انتخاب (t= 3/12، p,0.05 β=0/25) نقش قابل توجهی در پیش بینی خودکارآمدی معلمان دارد.