کوبیت

حاکمیت شرکتی سیستمی است که با آن شرکت ها اداره و کنترل می شوند و ساختاری را شکل می دهد که از طریق آن می توان دستیابی به اهداف و عملکرد سازمان را نظارت کرد. فناوری اطلاعات با ایجاد دسترسی مناسب و آسان به اطلاعات، بستر شفاف سازی فعالیت های سازمان را فراهم می آورد. این پژوهش با هدف ارزیابی رابطه مؤلفه های حاکمیت فناوری اطلاعات و حاکمیت شرکتی اجرا شده است. پژوهش حاضر از نوع توصیفی همبستگی است. بر اساس نظر خبرگان، سه وزارتخانه با حوزه فناوری اطلاعات ارتباط مستقیمی دارند. جامعه آماری این پژوهش مدیران عالی، معاونان و مدیران میانی سازمان های حوزه فناوری اطلاعات زیرمجموعه این وزارتخانه ها در نظر گرفته شده است و 178 نفر از 21 سازمان حوزه فناوری برای نمونه آماری انتخاب شدند. شاخص های حاکمیت فناوری اطلاعات با بهره مندی از چارچوب کوبیت ارزیابی شد. جمع آوری اطلاعات شاخص های حاکمیت شرکتی و حاکمیت فناوری اطلاعات در سازمان های نمونه به کمک پرسشنامه انجام گرفت و رابطه بین این شاخص ها با استفاده از تحلیل همبستگی کانونی بررسی شد. از نتایج این پژوهش می توان به برقراری رابطه بین حاکمیت فناوری اطلاعات و حاکمیت شرکتی اشاره کرد که برنامه ریزی و سازماندهی فناوری اطلاعات در این رابطه، بیشترین وزن را میان مؤلفه های حاکمیت فناوری اطلاعات دارند.

هدف: هدف پژوهش حاضر شناسایی و تبیین سازوکارهای مؤثر حاکمیت فناوری اطلاعات براساس چارچوب کوبیت در معماری سازمانی کتابخانه های عمومی، با بهره گیری از روش فراترکیب و دلفی است. روش : در پژوهش کاربردی حاضر شناسایی سازوکارهای حاکمیت فناوری اطلاعات از روش هفت مرحله ای فراترکیب سندلوسکی و باروسو استفاده شده است و جهت اعمال آنها در کتابخانه های عمومی از روش دلفی بهره گرفته شد. پس از جستجو و اعمال معیارهای غربالگری و ورود و خروج منابع به پژوهش، 51 منبع ﺑﺮای ﺗﺠﺰﯾﻪ و ﺗﺤﻠﯿﻞ اﻃﻼﻋﺎت اﻧﺘﺨﺎب، کدگذاری و تحلیل شد. نمونه پژوهش در بخش دلفی نیز شامل 20 نفر از خبرگان حوزه کتابخانه های عمومی، معماری سازمانی و مدیریت فناوری اطلاعات بودند. یافته ها: در فرآیند شناسایی سازوکارهای حاکمیت فناوری اطلاعات، 91 سازوکارها در سه مقوله اصلی شامل ساختاری (36)، فرآیندی (29) و رابطه ای (26) طبقه بندی شدند. هر یک از این مقوله ها در چهار لایه معماری سازمانی -کسب وکار، اطلاعات، برنامه های کاربردی و فناوری- مورد تحلیل قرار گرفتند. نتیجه گیری: یافته ها نشان می دهند که موفقیت در این حوزه نیازمند توجه هم زمان به سازوکارهای ساختاری، فرآیندی و رابطه ای است. سازوکارهای فرآیندی بیشترین شاخص را دارند و نقش کلیدی در مدیریت اطلاعات و تحقق اهداف فناوری اطلاعات ایفا می کنند. همچنین، لایه اطلاعات به عنوان محور تعامل میان فناوری و معماری سازمانی شناخته شده است. رویکرد نظام مند پژوهش در تحلیل مؤلفه ها در قالب معماری سازمانی، نوآورانه بوده و می تواند مبنای طراحی مدل های بومی برای نهادهای اطلاعاتی کشور باشد. با این حال، چالش های عملی پیاده سازی و نقش فرهنگ سازمانی و تعاملات انسانی نیازمند بررسی های عمیق تر هستند.