ورزش معلولان

هدف از پژوهش حاضر بررسی ارتباط بین حمایت اجتماعی خانواده و حمایت اجتماعی دوستان و خودکارامدی با مشارکت ورزشکاران جانباز و معلول استان خراسان رضوی در فعالیت های بدنی است. این پژوهش از نوع توصیفی- همبستگی است و جامعه آماری آن را ورزشکاران جانباز و معلول استان خراسان رضوی در سال 1395 تشکیل می دهند. نمونه پژوهش 244 ورزشکار معلول بودند که به صورت تصادفی خوشه ای انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها، از پرسشنامه های ویژگی های جمعیت شناختی، پرسشنامه میزان مشارکت ورزشی، پرسشنامه خودکارامدی، پرسشنامه حمایت اجتماعی خانواده و پرسشنامه حمایت اجتماعی خانواده (لی، پترسون و دیکسون، 2010) استفاده شد. داده های پژوهش با روش آماری ضریب همبستگی پیرسون و رگرسیون و آزمون فریدمن با استفاده از نرم افزار SPSS نسخه 21 تجزیه وتحلیل شدند. یافته ها نشان داد بین خودکارامدی با میزان مشارکت ورزشکاران (201/0=r) و همچنین بین حمایت اجتماعی خانواده و حمایت اجتماعی دوستان با میزان مشارکت ورزشکاران (156/0=r)(221/0=r) جانباز و معلول در فعالیت های بدنی ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد، اما خودکارامدی، حمایت اجتماعی خانواده و حمایت اجتماعی دوستان پیش بینی کنندهه معناداری برای مشارکت ورزشکاران جانباز و معلول در فعالیت های بدنی نیست. نتایج نشان داد بین مشارکت ورزشکاران جانباز و معلول در فعالیت های بدنی با خودکارامدی، حمایت اجتماعی خانواده و حمایت اجتماعی دوستان ارتباط مثبت و معناداری وجود دارد. همچنین جانبازان و معلولان ورزشکار بیشترین حمایت را از طریق فراهم آوردن شرایط رفت وآمد به محل های تمرین و مسابقه و تشویق کردن و بازخورد مثبت از طرف خانواده و کمترین حمایت را نیز در نمایش نحوه درست و چگونگی حرکات ورزشی از طرف خانواده دریافت می کنند.  

کمیته ملی پارالمپیک ایران به تبعیت از ساختارهای جهانی، تغییراتی را در حاکمیت رشته های پارالمپیکی به منظور توسعه ورزش فراگیر برای افراد دارای معلولیت انجام داده است. در همین راستا، از سال 1398 برخی از رشته های ورزشی معلولان از «فدراسیون ورزش های جانبازان و معلولان» به فدراسیون های ملی انتقال پیدا کرده است. لذا، هدف این پژوهش، شناسایی ضرورت و چالش های انتقال رشته های ورزشی معلولان به فدراسیون های ملی بود. پژوهش به صورت کیفی انجام شد و ۱۳ نفر از خبرگان ورزش معلولان، خبرگان مدیریت ورزشی، ورزشکاران پارالمپیکی، مدیران کمیته ملی پارالمپیک و مدیران فدراسیون ها به صورت هدفمند و گلوله برفی انتخاب شدند. ابزار جمع آوری داده ها، مصاحبه نیمه ساختاریافته بود و برای تحلیل مصاحبه های کیفی، از رویکرد استقرایی و تحلیل مضمون استفاده گردید. همچنین، برای تسهیل استخراج، طبقه بندی و مدیریت داده ها از نرم افزار مکس کیودا بهره گرفته شد. داده ها به صورت کلی در دو بخش ضرورت ها و چالش های انتقال طبقه بندی شدند. در قسمت اول، مشارکت ورزشی، الزامات بین المللی، حمایت های سیاسی قانونی، لزوم تنوع و فراگیری در جامعه، توسعه فنی، فقدان ظرفیت در فدراسیون های مبدا و لزوم توسعه پایدار به عنوان مقولات اصلی در بخش ضرورت انتقال طبقه بندی شدند. سپس داده ها در بخش چالش های انتقال رشته ها به فدراسیون های ملی در مقولات چالش های ساختاری، ضعف در سیاست های کلان، سوگیری، رویکرد استیجاری، مقاومت در برابر انتقال و فقدان تجربه زیست مشترک طبقه بندی شدند. علیرغم ضرورت انتقال به منظور فراگیری، افزایش فرصت ها و توسعه مشارکت ورزشی، به نظر می رسد این انتقال چالش های فراوانی را برای ورزشکاران دارای معلولیت، فدراسیون های ملی و کمیته ملی پارالمپیک در پی داشته است. یکی از پیشنهادات اساسی برای بهبود این فرایند در مرحله اول، به روزرسانی سیاست های کلان ورزشی، تغییر آیین نامه ها و اساسنامه فدراسیون هاست که می تواند به بهبود این انتقال کمک نماید.