علی ایزانلو

پژوهش حاضر مطالعه مقایسه ای است درباره آیین های مرتبط با تولد و نام گذاری در فرهنگ کردستان شهرستان سنندج که با گویش سورانی صحبت می کنند. این پژوهش با توجه به عامل جنسیت، به تحلیل منتخبی از این آیین ها در چارچوب نظریه آمیختگی مفهومی پرداخته است. بر این اساس، با شیوه مصاحبه عمیق در دسترس از یک سخنگوی زن میان سال تحصیل کرده کردزبان ، آیین های مختلف مربوط به حوزه مفهومی تولد نوزاد جمع آوری شده و سپس جهت کسب اطلاعات بیشتر، با روش «مصاحبه هدفمند گروهی»، تعداد پنج نفر از سخنگویان زن و مرد بی سواد بین 50 تا 70 سال که زبان مادری آن ها کردی سورانی بوده و مکالمات روزمره خود را به این زبان انجام می دهند، مورد مصاحبه قرار گرفته و روایت آن ها از آیین مورد نظر ضبط شده است. تحلیل آیین های مستخرج از متن مصاحبه ها نشان دهنده آن است که فرهنگ کردی سورانی سنندج جهت خلق معناهای همسو با قالب فرهنگی جنسیتی یا از دروندادهای متفاوت جهت خلق معنا بهره می برد و یا در مواردی جالب توجه تر، با گزینش نگاشت های متفاوت از یک یا چند درونداد واحد، فضای آمیخته مفهومی تازه ای را در تطابق با قالب فرهنگی جنسیتی شامل «زن خوب= زیبا، صبور، همسر» در برابر «مرد خوب= قوی، کوشا، نان آور» شکل می دهد. بر این اساس، قالب های جنسیتی عامل مؤثر در فرایند معناسازی آیین های تولد و زایش فرهنگ کردی سورانی سنندج قلمداد می شوند.

پژوهشگران همواره درپی یافتن نشانه های کلامی دروغ بوده و دراین راستا چندین نشانه را کشف کرده اند. ازجمله این نشانه ها، عبارت های احتیاط آمیز، احساس های منفی و گزاره های منفی است. چارچوب پژوهش حاضر برپایه پژوهش های انجام گرفته برروی تولید نشانه های کلامی دروغ در داستان های ساختگی است. هدف از این پژوهش، بررسی سه نشانه کلامی دروغ، شامل عبارت های احتیاط آمیز، وند و واژگان منفی ساز و واژگان بیان گر احساس منفی، در گفتمان تجربه نزدیک به مرگ است. به این منظور، داده های 50 نفر از افرادی که مدعی داشتن تجربه نزدیک به مرگ بوده، با داده های 50 نفر از افرادی که داستانی دروغین از تجربه نزدیک به مرگ در ذهن ساختند، مقایسه شد. فرضیه پژوهش این بود که نشانه های دروغ در هر دو گروه به یک میزان تولید شود ولی یافته های آماری نشان داد هر سه نشانه کلامی موردنظر در گروه دروغ گو به طور معناداری بیشتر تولید شده است. به نظر می رسد دلیل به کارگیری بیشتر عبارت های احتیاط آمیز در گروه دروغ گو احساس مسئولیت نداشتن فرد نسبت به آن چه روایت می کند و ناتوانی در تصویرسازی واقعه باشد. همچنین احتمال دارد هیجان و نگرانی هنگام روایت دروغ، همراه با عذاب وجدان از یادآوری گناهان، دلیل بروز نشانه های منفی و احساس منفی است.