راضیه آقابابایی

مقدمه: وفاداری سازمانی، مفهومی است که اخیراً توجه فراوانی را در محیط های آموزشی به خود جلب کرده است. دلیل تاکید روزافزون بر این مفهوم را می توان نقشی دانست که در تحقق اهداف سازمانی ایفاء می نماید. تحقق وفاداری سازمانی مستلزم وجود متغیرها و سازه های متعددی است. لذا هدف پژوهش حاضر، بررسی تاثیر تناسب فرد-سازمان و تناسب فرد-شغل بر وفاداری سازمانی معلمان با نقش واسطه گری جاافتادگی شغلی بود. روش: پژوهش حاضر از نوع مطالعات توصیفی-همبستگی و جامعه آماری پژوهش، شامل معلمان شهر کاشان به تعداد 3358 نفر بود که حجم نمونه با استفاده از الگوی مونت-کارلو و به روش نمونه گیری تصادفی طبقه ای، 405 نفر بدست آمد. ابزار پژوهش شامل پرسشنامه های تناسب فرد–سازمان، تناسب فرد-شغل، وفاداری سازمانی و جاافتادگی شغلی بود. پایایی پرسشنامه ها از طریق ضریب آلفای کرونباخ برای تناسب فرد-سازمان (71/0)، تناسب فرد-شغل (87/0)، جاافتادگی شغلی (76/0) و وفاداری سازمانی (77/0) بدست آمد. یافته ها: نتایج نشان داد میانگین هر چهار متغیر تناسب فرد-سازمان (50/60±0/3)، تناسب فرد-شغل (65/22±0/3)، جاافتادگی شغلی (55/41±0/3) و وفاداری سازمانی (55/18±0/3) بالاتر از نمره ملاک 3 بود. ضریب مسیر متغیرها نشان داد تناسب فرد-سازمان با (463/0=Beta)، تناسب فرد-شغل (276/0=Beta) و جاافتادگی شغلی (253/0=Beta) روی وفاداری سازمانی معلمان، تأثیر مثبت و معنادار دارند. نتیجه گیری: با توجه به نتایج به دست آمده از پژوهش، به مسئولان آموزش و پرورش پیشنهاد می شود با درک عوامل موثر بر تناسب سازمانی و شغلی معلمان، فرایند استخدام و انتخاب معلمان را به گونه ای برنامه ریزی نمایند که افراد انتخاب شده، توانایی پاسخگویی به چالش های شغل معلمی را داشته باشند.

هدف تحقیق حاضر، بررسی چالش های آموزش درس علوم مقطع چهار پایه ابتدایی از دیدگاه معلمان استان دیاله بود. نوع پژوهش، توصیفی پیمایشی و جامعه مورد مطالعه شامل معلمان مقطع ابتدایی استان دیاله در سال تحصیلی (2023-2024) بود که حجم نمونه از طریق فرمول کوکران، 270 نفر بدست آمد. در این پژوهش جهت بررسی چالش های آموزش درس علوم چهار پایه ابتدایی، از پرسشنامه ای با 30 گویه در پنج خرده مقیاس (اهداف، محتوای آموزشی، روشهای اجرا، تجارب و فرصتهای یادگیری و فضا و تجهیزات) در طیف پنج درجه ای لیکرت استفاده گردید. ضریب پایایی پرسشنامه چالش های آموزش علوم 83/0 برآورد گردید. تحلیل داده های پژوهش با استفاده از نرم افزار SPSS در دو سطح توصیفی و استنباطی انجام شد. نتایج نشان داد چالش های آموزش درس علوم از دیدگاه معلمان، در حد متوسط است. به تفکیک مولفه ها، چالش های آموزش درس علوم از دیدگاه معلمان در بعد اهداف، پایین تر از حد متوسط، در بعد محتوا در حد متوسط و در بعد روشهای اجرا، تجارب و فرصت های یادگیری و فضا و تجهیزات، بالاتر از حد متوسط بود. همچنین نتایج نشان داد بین دیدگاه معلمان مرد و زن در مورد چالش های آموزش درس علوم بر حسب جنسیت و سابقه خدمت، تفاوت معنادار وجود دارد.

بازآفرینی شغلی مزایای زیادی را در سطح فردی و سازمانی نصیب سازمان می کند و بر اساس پژوهش ها، عواملی متعدد مانند استقلال شغلی، سبک رهبری و رفتارهای رهبری می توانند به تحقق بازآفرینی شغلی کمک کنند. از این رو، هدف این پژوهش بررسی تأثیر راهبردهای خودرهبری در شکل گیری بازآفرینی شغلی با نقش میانجی رفتارهای توانمندساز رهبر و استقلال شغلی است. نوع پژوهش توصیفی – همبستگی و جامعه آماری شامل کارکنان دانشگاه کاشان به تعداد 445 نفر بود که با استفاده از جدول مورگان، 220 نفر از میان آن ها به عنوان نمونه انتخاب شدند. ابزار پژوهش چهار پرسش نامه راهبردهای خودرهبری، بازآفرینی شغلی، رفتارهای توانمندساز رهبر و استقلال شغلی بود. پایایی پرسش نامه ها از طریق آلفای کرونباخ برای راهبردهای خودرهبری 0/82، بازآفرینی شغلی 0/77، رفتارهای توانمندساز رهبر 0/88 و استقلال شغلی 0/78 برآورد شد. ضرایب مسیر نشان داد تأثیرات خودرهبری بر استقلال شغلی، بازآفرینی شغلی و رفتار توانمندساز رهبر مثبت و معنادار بود. همچنین، اثرات استقلال شغلی و رفتار توانمندساز رهبر بر بازآفرینی شغلی مثبت و معنادار بود و نقش میانجی رفتارهای توانمندساز رهبر و استقلال شغلی در تأثیر راهبردهای خودرهبری بر بازآفرینی شغلی تأیید شد. نتایج بیانگر این است که موقعیت های بازآفرینی شغلی باید در اختیار اعضای سازمان قرار گیرند و مسیری که می تواند این فرایند را تسهیل کند، ایجاد زمینه برای خودرهبر کردن آن ها است؛ زیرا رهبران سازمانی در فرایند خودرهبر کردن افراد، با رفتارهای توانمندساز خود آن ها را توانمند و به آن ها استقلالی را اعطا می کنند که با استفاده از آن می توانند در طراحی شغل خود نقش داشته باشند.