نصرالله فلاح تبار

امروزه صنعت گردشگری به عنوان سیستم پویا و فراگیر،همه ارکان وجودی یک جامعه وسیستم جهانی را در بر گرفته است.توریسم از بزرگترین صنایع دنیا و وابسته به بخش عمده ای از اقتصاد جهانی ،پدیده ای است که از تحرک بالایی در تغییرات اقتصادی،سیاسی،اجتماعی ومحیطی برخوردار است که با اثر گذاری بربنیانهای اقتصادی، اجتماعی، ومحیطی ، اثرات و پیامدهای گوناگونی را در پی دارد.از مسائل و مشکلات بخش گردشگری در ایران نبود جایگاه بخش گردشگردی در نظام برنامه ریزی کشور، برنامه ریزی و ضعف مدیریتی، فقدان برنامه و راهبرد مدون برای گردشگری، ضعف در امکانات زیربنایی و خدمات گردشگری،فقدان فرهنگ پذیرش گردشگر، ضعف آموزش وتبلیغات در زمینه گردشگری می باشد،که تحولات این بخش را با چالش روبرو کرده است. محدوده مورد مطالعه این پژوهش شهرستان صومعه سرا می باشد.این شهرستان با داشتن پتانسیلهای طبیعی و انسانی می تواند به یکی از قطب ههای گردشگری تبدیل گردد و یکی از محورهای مهم گردشگری باشد. مقاله حاضر با تبیین و رتبه بندی شاخص های موثر برتوسعه پایدار گردشگری می باشد.که روش تحقیق به صورت توصیفی تحلیلی و مطالعات کتابخانه ای و پرسشنامه بوده و بر این فرض استوار است که چه شاخصهایی در توسعه گردشگری شهرستان موثر بوده.نتایج نشان می دهد که این منطقه یکی از زیباترین و با استعداد ترین مناطق در سطح استان است.و یکی از قطب های گردشگری می باشد.وباتوجه به قابلیتها وپتانسیلهای محدوده مورد مطالعه باتحول در امکانات زیربنایی وخدمات گردشگری به لحاظ کمی و کیفی می توان گامهای در زمینه تحولات گردشگری در این محدوه برداشت.

برنامه ریزی در جهت توسعه پایدار منطقه ای یکی از دغدغه های اصلی برنامه ریزان فعال در عرصه توسعه می باشد تا راهی جهت عدم تعادل منطقه ای و کاهش ناهمگونی ها پیدا کنند. بنابراین شناخت ناهمگونی مناطق می تواند نقش مهمی درجهت برنامه ریزی اصولی و مفیدتر ایفا کند. هدف پژوهش حاضر اولویت بندی شهرستانهای استان کرمانشاه براساس شاخص های توسعه پایدار منطقه ای است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی، از نظر شیوه انجام توصیفی- تحلیلی است. جامعه آماری پژوهش راهمه شهرستان های استان کرمانشاه تشکیل می دهد که براساس سرشماری عمومی سال 1395 جمعیت استان برابر با 1952434 نفر بوده است که با استفاده از فرمول کوکران تعداد 384 نفر به عنوان نمونه انتخاب دند. جهت تجزیه و تحلیل داده ها از آزمون تی تک نمونه ای، تحلیل رگرسیون چندمتغیره و تحلیل مسیر استفاده شده است. نتایج آزمون تی تک نمونه ای از وضعیت شاخص های توسعه پایدار در استان کرمانشاه نشان داد که شاخص اقتصادی با میانگین 062/3 بالاتر از حدمطلوب است و شاخص های اجتماعی با میانگین 941/2، شاخص کالبدی با میانگین 947/2 و شاخص نهادی با میانگین 895/2 پایین تر از وضعیت مطلوب قرار دارند. نتایج تحلیل رگرسیون چند متغیره نشان داد که متغیر اقتصادی با مقدار ضریب بتای 377/0 بیشترین تاثیر را بر برنامه ریزی منطقه ای دارد و متغیر نهادی با مقدار ضریب بتای 143/0 کم ترین تاثیر را بر بنامه ریزی منطقه ای دارد. نتایج تحلیل مسیر نشان داد که متغیر اقتصادی با اثر کلی 642/0 و متغیر نهادی با اثر کلی 143/0 کم ترین تاثیر را بر برنامه ریزی منطقه ای در استان کرمانشاه دارد.

امروزه توسعه روستایی همپای کیفیت بهتر و مطلوب تر زندگی تلقی می شود. در راستای دولتها موظف هستند با انجام برنامه ریزیهای روستایی و توسعه روستاها، فضای زندگی مناسب و شایسته ساکنین روستا را فراهم آورند. طرح هادی روستا از جمله طرح های عمران روستایی است که می تواند نقش بنیادی و زیر بنایی در توسعه همه جانبه مناطق روستایی داشته باشد. این مقاله با استفاده از روش توصیفی – تحلیلی به اثرات اجرای طرح هادی بر کیفیت زندگی روستاییان دهستان شیرکوه شهرستان تفت پرداخته و هدف آن ارزیابی اثرات اجرای طرح هادی بربهبود کیفیت زندگی روستاییان از نظر شاخص های مختلف و ارزیابی میزان آگاهی مردم در اجرای و اثر بخشی آن بر بهبود کیفیت زندگی روستاییان می باشد. نتایج نشان میدهد که اجرای طرح هادی در بعد اجتماعی تاثیرات مثبتی بر مشارکت مردم، تقویت نهادهای محلی و جدید، استفاده از نظرات مردم، امید به آینده، توانایی تامین نیازهای اساسی خانوار و تمایل به ماندن در روستا،در بعد اقتصادی تاثیرات مثبتی در ایجاد فرصت های شغلی،ایجاد تنوع شغلی،سطح پس انداز خانوار،کاهش نابرابریهای اقتصادی، در بعد کالبدی تاثیرات مثبتی در کیفیت، تجهیزات و امکانات مسکن، توانایی تهیه مسکن، دفع آبهای سطحی، کیفیت شبکه معابر،کیفیت مسیرهای عابر پیاده در بعد محیطی تاثیرات مثبتی در نظافت و پاکیزگی روستا، کیفیت آب آشامیدنی،سامانه تخلیه فاضلاب،جمع آوری و دفع زباله،دپوی فضولات حیوانی، پرهیز از ساخت خانه ها در اراضی شیبدارو در حریم سیلاب وکاهش اتلاف و آلودگی منابع آب دارد. در نهایت بین اجرای طرح هادی با بهبود کیفیت زندگی روستاهای بخش مرکزی شهرستان تفت رابطه معناداری دارد.