محسن آقایاری هیر

پژوهش حاضر با هدف بررسی عوامل اجتماعی مؤثر بر پذیرش محصولات کشاورزی ارگانیک در بین تولیدکنندگان و مصرف کنندگان شهرستان تبریز انجام شد. این پژوهش از لحاظ هدف کاربردی و بر اساس ماهیت توصیفی – تحلیلی است. جامعه آماری را دو گروه تولید کنندگان و مصرف کنندگان تشکیل می دهد. جامعه تولیدکنندگان در سطح شهرستان 28 نفر می باشد. با توجه به محدود بودن تعداد آنها از تمام شماری استفاده گردید. در جامعه مصرف کنندگان، حجم نمونه 384 نفر برآورد گردید، ولی برای دستیابی به نتایج بهتر 391 پرسشنامه تکمیل شد. جهت تحلیل موضوع از مدل سازی معادلات ساختار و نرم افزار spss بهره گرفته شد. بررسی یافته ها نشان می دهد، بیشترین بار عاملی برای معرف های حمل و نقل و توزیع مناسب محصولات با بار عاملی 800/0و برگزاری همایش ها و نمایشگاه ها با بار عاملی 733/0 برآورد گردیده است. بیشترین مقدار t با 159/9 در مدل ساختاری بین متغیرها مربوط رسانه های جمعی و ساختار سیاسی و تصمیم گیری می باشد. مقادیر بدست آمده t، میانگین و کرانه بالا و پایین عوامل مؤثر بر پذیرش کشاورزی ارگانیک از دیدگاه تولیدکنندگان، مقادیری بالاتر از استاندارد تعیین شده داشتند. نتایج آزمون فریدمن نشان داد، رسانه های جمعی در رتبه اول و هنجارهای اخلاقی در رتبه پنجم قرار دارند. مقایسه و بررسی دیدگاه دو گروه تولیدکننده و مصرف کننده، بیانگر این است که در هر دو گروه، شاخص های بعد اجتماعی، در پذیرش کشاورزی ارگانیک تأثیر داشته است. عواملی مانند رسانه های جمعی، دسترسی به منابع و اطلاع رسانی و آموزش، از عمده عواملی بودند که پذیرش کشاورزی ارگانیک را در بین هر دو گروه مورد مطالعه تحت تأثیر قرار داده اند.

هدف: پژوهش حاضر با هدف مدل سازی عوامل موثر بر پایداری توسعه اقتصادی در روستاهای شهرستان ملکان انجام شده است. روش پژوهش: جامعه آماری این مطالعه را کارشناسان، متخصصان، خبرگان و خانوارهای روستایی در سطح شهرستان تشکیل می دهند. مشارکت کنندگان در مرحله اول پژوهش 28 نفر از کارشناسان، متخصصان و خبرگان بودند که 56 گزاره تحقیق را از نظر اهمیت رتبه بندی کردند. در مرحله دوم 481 نفر از روستاهای منتخب به 41 گزاره مرتبط با پایداری اقتصاد روستایی پاسخ دادند. برای تحلیل داده ها از روش کیو تحلیل عاملی در نرم افزار SPSS و مدل معادلات ساختاری در نرم افزار SMART PLS بهره گرفته شد. یافته ها: نتایج مدل اندازه گیری بیانگر آن است که بارهای عاملی معرف های مشاهده شده، با معرف های پنهان خود دارای رابطه معناداری هستند و معرف های مشاهده شده به خوبی متغیرهای پنهان خود را اندازه گیری نموده اند. همچنین، نتایج مدل ساختاری بیان گر این موضوع است که شاخص «پایداری اقتصادی روستاهای شهرستان ملکان» با توجه به اینکه بالاتر از مقدار استاندار 0/35 است، دارای مقادیر «قوی» و عامل های «آسیب پذیری، بهره وری و تنوع اقتصادی، اشتغال و زیرساخت های اقتصادی و دسترسی به عوامل اقتصادی و تولیدی» با توجه به اینکه بالاتر از مقدار استاندار 0/15 هستند، دارای مقادیر «متوسط» برای تعیین قدرت پیش بینی مدل در مورد متغیرهای پنهان درون زا می باشند. نتیجه گیری: عامل های «آسیب پذیری، بهره وری و تنوع اقتصادی (ثبات و رفاه اقتصادی)»، «اشتغال و زیرساخت های اقتصادی (عدالت و رفاه اقتصادی)»، «دسترسی به عوامل اقتصادی و تولیدی (عدالت اقتصادی)» به عنوان سه دیدگاه یا الگوی ذهنی در رابطه با مهم ترین عوامل موثر بر پایداری توسعه اقتصادی شناسایی شدند. مقایسه و اعتبارسنجی نهایی حاصل از روش های کمّی و کیفی نشان داد «آسیب پذیری، بهره وری و تنوع اقتصادی (ثبات و رفاه اقتصادی)» به عنوان اصلی ترین عامل موثر بر پایداری توسعه اقتصادی مطرح است که متخصصان، خبرگان و افراد جامعه محلی در مورد آن اتفاق نظر دارند.

توسعه گردشگری چندوجهی با بهره گیری هم زمان از ظرفیت های اقتصادی، اجتماعی و زیست محیطی نقشی کلیدی در پویایی اقتصاد روستایی ایفا و با ارتقای اشتغال زایی، افزایش درآمد و تقویت مشارکت محلی، زمینه ساز توسعه ای متوازن و پایدار در نواحی روستایی است. پژوهش حاضر باهدف ارزیابی توسعه گردشگری چندوجهی و پیامدهای آن بر اقتصاد روستایی تدوین شد. از نظر هدف کاربردی و از نظر ماهیت و روش کیفی- اکتشافی با رویکرد نظریه پردازی زمینه ای است. برای گردآوری داده ها از مطالعات کتابخانه ای و میدانی استفاده شد. قلمرو مکانی شهرستان چهاربرج است که طبق سرشماری سال 1395 دارای 26219 نفر جمعیت و 7797 خانوار می باشد. جامعه آماری را کارشناسان، شوراهای اسلامی، دهیار و خبرگان محلی تشکیل می دهند که با روش نمونه گیری متوالی انتخاب و با انجام 29 مصاحبه اشباع نظری حاصل شد. تجزیه وتحلیل داده ها با روش استراس و کوربین و هم زمان با جمع آوری داده ها صورت گرفت. یافته ها نشان داد، چهاربرج با برخورداری از جاذبه های فرهنگی، تاریخی، طبیعی، آیین های مذهبی و بازار لوازم خانگی (قطب گردشگری خرید)، فرصت های مناسبی برای توسعه گردشگری چندوجهی دارد و در کنار آن، چالش هایی مانند؛ ضعف زیرساخت های اساسی، تهدیدات زیست محیطی، خشکسالی، تغییرات فرهنگی، کاهش حمایت دولتی و غیره شناسایی شده اند. ضمناً، توسعه گردشگری چندوجهی پیامدهای مثبتی نظیر؛ افزایش اشتغال، درآمد، تقویت صنایع ستی، تنوع اقتصادی، توسعه خدمات رفاهی و زیرساختی و افزایش تعاملات فرهنگی داشته، اما آثار منفی نظیر؛ اشتغال فصلی، تغییرات فرهنگی، افزایش هزینه ها، مهاجرت فصلی، آلودگی محیطی، ترافیک و ازدحام در روستاها نیز مشاهده می شود.