کامران ایمانی سنجر

ایران سرزمینی ناهموار با مورفولوژی متنوع و پیچیده است. زاگرس، طویل ترین رشته کوه ایران، در مغرب و جنوب کشور است. رشته کوه زاگرس، با جهت شمال غربى -جنوب شرقى، به طول 1400 و عرض 100 تا 300 کیلومتر، از رشته کوه هاى نزدیک دریاچه وان در شرق ترکیه آغاز مى شود و در استان هاى آذربایجان غربى، کردستان، کرمانشاه، ایلام، همدان، لرستان، خوزستان، چهارمحال و بختیارى، اصفهان، کهگیلویه و بویراحمد، فارس و کرمان تا نزدیک بندرعباس و تنگه هرمز در استان هرمزگان امتداد دارد. در میان استان کرمانشاه ناحیه ای کوهستانی است که بین فلات ایران و جلگه بین النهرین قرار گرفته و سراسر آن را قله ها و ارتفاعات رشته کوه های زاگرس پوشانده است. آب و هوای مناطق کوهستانی، در زمستان سرد و با برف سنگین و در تابستان معتدل و در نواحی جلگه ای دارای زمستان گرم و خشک است. اکثر ساکنین استان را کردها، تشکیل می دهند که مدافعین شجاع مرزهای غربی کشور می باشند و این امر، به دلیل مجاورت با کشور عراق می باشد که دارای اهمیت سیاسی-نظامی است. با توجه به آنچه که گفته بررسی جغرافیای تاریخی مناطق و جای نام های استراتژیک ایران کمک موثری به درک گذشته و برنامه ریزی برای آینده خواهد کرد؛ لازم به ذکر است که در این پژوهش، پژوهشگر قصد بررسی جغرافیای تاریخی ارتفاعات و گردنه های زاگرس را دارد. در واقع در این مقاله ارتفاعات پاتاق، گردنه اسدآباد و تنگه مرصاد به لحاظ جغرافیای تاریخی مورد بررسی و مطالعه قرار خواهد گرفت. در این پژوهش روش های اسنادی، کتابخانه ای و میدانی جهت جمع آوری اطلاعات استفاده شده است