ایرج جدی انزابی

در نظام جهانی امروز، مسئله آب و به ویژه منابع آبی مشترک نقش تعیین کننده در روابط بین کشورها دارد و نوع بهره برداری هر کدام از دولت ها از آن در روابط هیدروپلیتیکی اثر می گذارد. پژوهش حاضر با ماهیت توصیفی تحلیلی به بررسی اثرات سیاسی و زیست محیطی پروژه داپ ترکیه بر کشور ایران در حوضه ارس پرداخته و برای جمع آوری، تحلیل و ارزیابی داده ها از منابع کتابخانه ای و ابزار پرسش نامه و برای تجزیه و تحلیل داده ها از نرم افزار spss استفاده شده است و روش تجزیه و تحلیل داده ها در این پژوهش، روش آمیخته است. بر اساس نتایج به دست آمده آزمون تی هرکدام از گویه ها نیز بیشتر از مقدار بحرانی ۶۴/۱ شده که این امر اثبات می کند تمام گویه ها با پیامدهای مورد نظر ما ارتباط بسیار معناداری دارند و در واقع با اجرایی و تکمیل شدن این پروژه ایران دچار وابستگی هیدروپلیتیکی به ترکیه شده و موجب بالا رفتن قدرت هیدروهژمونی ترکیه در منطقه می شود. همچنین تکمیل این پروژه با کاهش جریان آب رودخانه ارس کشت و صنعت مغان را دچار آسیب کرده و تأمین آب شرب شهرهای شمال غرب ایران را دچار اختلال می کند. این امر با افزایش استفاده از منابع آب زیرزمینی و تغییرات اقلیمی مشکلات تأمین امنیت آبی را در ایران دوچندان می کند و در نهایت با کاهش جریان رودخانه و با توجه به آلاینده هایی که از طریق فاضلاب های شهری و صنعتی و همچنین سموم کشاورزی در بالادست وارد این حوضه می شوند، میزان غلظت این آلاینده ها در رودخانه ارس بیشتر شده و ایران دچار آسیب می شود.